Saat: 12:48
Antalya'daki 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin ardından MoonArch, bu kez Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da uluslararası bilim dünyasıyla buluştu.
Antalya'daki 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin ardından MoonArch, bu kez Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da uluslararası bilim dünyasıyla buluştu. Mimar ve uzay mimarlığı araştırmacısı Ayşe Ören, Anadolu'nun geleneksel mimari birikimini Ay'da uzun süreli insan yaşamına yönelik yeni bir yerleşim yaklaşımıyla birleştiren projesini tanıttı.
Mimar, tasarımcı ve uzay mimarlığı araştırmacısı Ayşe Ören, 6–11 Kasım 2026 tarihleri arasında Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da düzenlenen 3. Uluslararası Uzayda Yaşam ve Kaynak Kullanımı Konferansı'na çevrim içi konuşmacı olarak katıldı.
Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden katılımcıların da yer aldığı uluslararası bilimsel buluşmada Ören, MoonArch: Cultural and Technological Infrastructure for the Moon Habitat başlıklı sunumuyla Ay'da yerel kaynaklara dayalı yapı üretimi ve uzun süreli insan yaşamına yönelik mimari yaklaşımını paylaştı.
Ekim ayında Antalya'da gerçekleştirilen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde (IAC 2026) sunulan MoonArch, Kuala Lumpur'daki konferansla uluslararası akademik çalışmalarını sürdürdü.
Anadolu'nun Mimari Mirasından Ay'ın Geleceğine
MoonArch, insanlığın yüzyıllar boyunca farklı coğrafyalarda geliştirdiği mimari çözümleri, uzayın aşırı çevre koşullarına uyarlamayı amaçlıyor.
Projenin çıkış noktalarından birini Harran'ın konik kubbeli yapıları ve Kapadokya'nın jeolojik çevreyle bütünleşen yer altı yerleşimleri oluşturuyor. Bu mimari birikim, kutup bölgelerindeki igloların yerel malzemelerle koruyucu mekân oluşturma ilkeleriyle birlikte yeniden değerlendiriliyor.
Ören, sunumunda mimarinin döngüsel doğasına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Mimarinin döngüsel doğasına inanıyorum. Geçmişin bilgisini bugünün bilgi birikimine ekleyerek geleceği atmosfer dışı ortamlarda inşa edebiliriz.”
MoonArch, geleneksel yapıların biçimlerini doğrudan Ay'a taşımak yerine, bu yapıların arkasındaki mimari düşünceyi yeni malzemeler, teknolojiler ve çevresel gereksinimlerle yeniden yorumluyor.
Ay Toprağıyla Geleceğin Yerleşimlerini İnşa Etmek
MoonArch'ın temel yaklaşımı, Ay yüzeyinde bulunan regolitin yerel yapı malzemesi olarak değerlendirilmesine dayanıyor.
Projede regolit dolgulu yapı torbalarıyla oluşturulan koruyucu kabuk, geodezik destek sistemleri ve bağımsız basınçlı yaşam modülleri bir araya getiriliyor. Ay yüzeyinin altında konumlandırılması önerilen bu sistemle, Dünya'dan taşınması gereken yapı malzemelerinin azaltılması ve çevresel tehlikelere karşı korunaklı yaşam alanları geliştirilmesi hedefleniyor.
Proje yalnızca tekil bir barınak tasarımını değil, zaman içinde büyüyebilen bir yerleşim organizasyonunu da ele alıyor. Ortak sosyal alanlar, özel yaşam birimleri ve bağlantı koridorları etrafında kümelenen modüller, gelecekteki Ay yerleşimlerinin mimari altyapısına yönelik kavramsal bir model oluşturuyor.
Hayatta Kalmaktan Yaşam Kültürüne
MoonArch'ın merkezinde, uzayda yaşamın yalnızca teknik gereksinimlerden ibaret olmadığı düşüncesi bulunuyor.
Ören, Ay'da kalıcı insan varlığının sürdürülebilmesi için fiziksel güvenliğin yanı sıra mahremiyet, sosyal etkileşim, mekânsal aidiyet ve psikolojik ihtiyaçların da mimari tasarımın bir parçası olması gerektiğini vurguluyor.
Barınaktan yerleşime, hayatta kalmaktan yaşam kültürüne uzanan MoonArch yaklaşımı, uzay mimarlığını insanlığın yeni yaşam çevrelerini tasarlama sorumluluğu üzerinden ele alıyor.
Kavramsal tasarım aşamasındaki MoonArch'ın bilimsel gelişim süreci; regolit esaslı yapı sistemleri, koruyucu kabukların yapısal davranışı, modüler yerleşim organizasyonu ve uzun süreli uzay yaşamında insan faktörleri üzerine araştırmalarla devam ediyor.
