2000’li yılların başında Friendster gibi sitelerle başlayan sosyal ağ serüveni daha sonra eUniverse tarafından kurulan MySpace ile devam etti. Özellikle Amerika pazarında oldukça kabul gören MySpace, kısa sürede milyonlarca kullanıcıyı bir araya toplamayı başardı. Site o kadar başarılı oldu ki; eUniverse, 2005 yılının Temmuz ayında Rupert Murdoch’ın sahibi olduğu News Corporation tarafından 580 milyon dolara satın alındığında, satış değerinin 327 milyon dolarını MySpace oluşturuyordu. MySpace’ten sonra ortaya çıkan Facebook ise dünya genelinde bir etki oluşturdu. Site Türkiye de dahil olmak üzere tüm dünyada milyonlarca kullanıcıya ulaştı. Kısa sürede meydana gelen bu gelişme Facebook’un genç kurucusu Mark Zuckerberg’i de bir anda dünya zenginleri listesine soktu. 2009 yılının ortalarında Facebook’un yüzde 1,96 hissesi, 200 milyon dolar karşılığında Rus şirketi Digital Sky Technologies’e satıldı. Dolayısıyla şirket, ekonomik krizin en şiddetli yaşandığı bir dönemde 10 milyar dolarlık bir değere ulaşmış oldu.
Herkese bir sosyal ağ
Sosyal ağ çılgınlığı hızla devam ederken, bir taraftan da sosyal ağlar çeşitlenmeye başladı. Kişisel amaçlı ağların yanında profesyonel içerikli ağlar belirdi. 2003 yılında yayına giren LinkedIn bunun en önemli örneklerinden biri. Sitede iş dünyasının profesyonelleri bir araya geliyor; fakat fotoğraf ya da video paylaşmak yerine, iş dünyası ile ilgili bilgiler paylaşılıyor. Kullanıcılar burada kurdukları bağlantılar ve oluşturdukları profillerle profesyonel dünyaya açılmış oluyor.
Fakat kullanıcılar için bu da yeterli olmadı. İş dünyasının geneline hitap eden ağları, belli bir meslek grubuna yönelik hizmet veren sosyal ağlar izledi. Böylece aynı meslek grubundaki çalışanlar kendilerine özel sosyal ağlarda bir araya geldi. Buna örnek olarak, sadece gazetecilere yönelik içerik sağlayan ve kısa bir süre önce yayına giren Fixedia.com verilebilir.
Farklı içerikteki seçeneklere rağmen, kullanıcılara sunulan hizmetler farklılaşmaya devam etti. Grou.ps ve Ning gibi bazı platformlar, kullanıcılara kendi sosyal ağlarını kurma imkanı sağladı. Böylece şirketler, üniversiteler ya da daha farklı topluluklar, kendi sosyal ağlarını kurup, sosyal medyada yerlerini aldılar.
Bizebiz.com yayında
Profesyonel amaçlı sosyal ağlara son zamanlarda Türkiye’den yeni bir isim katıldı. Doğan Gazetecilik bünyesinde yer alan bizebiz.com Türkiye’deki çalışanlara yönelik bir sosyal ağ olma hedefiyle yayına başladı. İlk başta sadece Doğan Gazetecilik çalışanlarına hizmet veren site artık tüm çalışanların kullanımına açıldı. Bizebiz.com Türkiye’deki çalışanları bir araya toplamayı hedefleyen ve profesyonel dünyaya hitap eden bir sosyal ağ. Site davetiye usulüyle yeni üyelik kabul ediyor. Yani üye olabilmek için sisteme dahil olan birinin sizi davet etmesi gerekiyor. Bu yolla kötü niyetli üyeliklerin önüne geçilmek isteniyor. Sitenin klasik bir sosyal ağdan farklı olan özelliği tüm içeriğin kullanıcılar tarafından üretilmiyor olması. Normalde sosyal ağlar sadece platformu sağlayıp içerik üretme işini tamamen kullanıcılara bırakırken, bizebiz.com’da bu süreç biraz daha farklı. Site çeşitli iş ortaklıkları ve bünyesindeki içerik üreticiler ile kullanıcıların ilgisini çekebilecek içerikler üretiyor. Bunun yanında kullanıcılar da site için içerik üretebiliyor.
Sitede sunulan önemli bir hizmeti eğitim ve iş önerileri oluşturuyor. Bizebiz. com’da profilini oluşturan kullanıcılar, sitenin iş ortaklıkları sayesinde, verdikleri bilgilere göre iş veya eğitim önerileri alabiliyor. Örneğin reklam sektöründe çalışan bir kullanıcı, çalıştığı pozisyona benzer iş imkanlarından sistem tarafından haberdar ediliyor. Ya da aynı kullanıcı, işi ile ilgili bir eğitim bilgisine site üzerinden ulaşabiliyor. Sitenin kullanıcılara sunduğu özelliklerden birisi de sitede yer alan soru-cevap bölümü. Bu alana kullanıcılar çeşitli konularla ilgili sorular ekleyebiliyor ve bu sorular, konunun uzmanları tarafında kısa bir süre içerisinde cevaplanıyor. ‘size özel servisler’ bölümünde ise sizin belirleyeceğiniz ilgi alanları ile ilgili olarak içerik akışı sağlanıyor. Örneğin, teknoloji ile ilgiliyseniz size bu kısımda sadece teknoloji haberleri gösteriliyor. Sitenin bu bölümü de yine birçok farklı kaynaktan besleniyor.
Sinerjiler önemli
Bizebiz.com kullanıcılarına hizmet verirken Doğan Grubu şirketlerinin sinerjisinden oldukça faydalanıyor. Bizebiz.com Direktörü Banu Hasbora, “Bu sinerjiler özellikle sitenin ilk dönemleri için oldukça önemli” diyor. Örneğin sitede yapılan iş önerileri, Yenibiris.com tarafından sağlanıyor. Ya da sitedeki haber akışı için Milliyet.com.tr’nin içeriğinden faydalanılıyor. Fakat işbirlikleri sadece Doğan Grubu ile sınırlı değil. Örneğin, şirket haberleri için Kurumsalhaberler. com ile işbirliğine gidilmiş. Yine etkinlikler ile ilgili olarak Biletix ile ortak bir çalışma yapılıyor.
Zor bir mücadele
Sunulan içerik ne kadar önemli olsa da mevcut sosyal ağ enflasyonu içinde bizebiz.com’u zorlu bir mücadele bekliyor. Çünkü halihazırda insanların kişisel iletişim ihtiyaçlarını karşılayan ve 300 milyonun üzerinde üyeye sahip Facebook gibi çok güçlü bir sosyal ağ mevcut. Profesyonel çözüm arayanlar içinse LinkedIn gibi bir dünya markası hizmet veriyor. Dolayısıyla bizebiz.com’un hayatta kalması ve bu rakipleri arasından sıyrılması için önemli bir uğraş vermesi gerekiyor.
Avantajlar yok değil
Fakat bu yolda bizebiz.com’un avantajları da yok değil. Öncelikle, yayıncılıktan ticarete kadar birçok şirketi bünyesinde bulunduran ve binlerceçalışana sahip olan Doğan Grubu’nun oluşturacağı sinerjiler, sitenin başarısı için oldukça önemli. Site halihazırda bu sinerjiyi oldukça etkin bir şekilde kullanıyor. Fakat bizebiz.com’un geniş kitleler tarafından kabul görmesi için vakti geldiğinde Doğan Grubu’nun ötesine geçmesi gerekiyor. Banu Hasbora, sitenin ilk kuruluşunda grup şirketlerinin avantajlarından faydalandıklarını, fakat tüm şirketlerle işbirliğine açık olduklarını ifade ediyor.
Yerel içerik üretiyor
Bizebiz.com’u diğer sosyal ağlara göre bir adım öne çıkaran özellik ise sitenin yerel içerik üretiyor olması. Sitenin Türkiye merkezli olması ve Türkiye’deki kullanıcılara hitap ediyor olması, özellikle LinkedIn gibi rakiplere karşı avantaj oluşturuyor. Hasbora, LinkedIn ve benzeri sitelerdeki fırsatlar ya da gruplar gibi içeriklerin global olduğunu, dolayısıyla Türkiye’deki bir kullanıcı için genellikle birşey ifade etmediğini söylüyor ve ekliyor “Bizebiz.com’un yerel içerik üretiyor olması site için önemli bir avantaj.
Banu Hasbora, bizebiz.com’un şu anki üye sayısının 5 bin civarında olduğunu ifade ediyor. Sitenin henüz yeni yayına girdiği düşünüldüğünde bu rakam makul karşılanabilir. Fakat bizebiz.com’un bu pazardan pay koparabilmesi için adımlarını daha sık atması gerekiyor.