Şike Operasyonu sonrası futbol programları arttı mı azaldı mı?,Medyaloji

Ana Sayfa

Haberler

Medya

Reklam Haberleri

Bugün

Dün

Bu Hafta

Bu Ay

Taşkın'dan yeni reklam filmi!Türk Telekom reklamlarında Taşkın karakteriyle tanıdığımız Cem Yılmaz, yeni reklam filmiyle yine gülümsetiyor
Gazete tirajlarında son durum ne?Gazetelerin haftalık tiraj raporuna göre, 7- 13 Mayıs haftasında, hangi gazete ne kadar sattı? İşte güncel tiraj raporu…
Clinic İletişim'e yeni müşteriAlmanya’nın OTC markası Eurho Vital, zorlu geçen konkur süreci sonrası stratejik iletişim ortağı olarak Clinic İletişimi seçti.
TRT 1'in logosu değiştiHD yayına geçen TRT 1, 19 Mayıs 2012’de logosunu ve jeneriklerini değiştirerek 16:9 görüntü formatına geçti.
"En başarılı sosyal medya kampanyası" ödülü Dünyagöz'eAmerikan Oftalmoloji Akademisi'nin Chicago'da düzenlediği Katarakt ve Refraktif Cerrahi Kongresi bünyesinde Dünyagöz, AMO University tarafından "En başarılı sosyal medya kampanyası" dalında dünya birinciliği ödülüne layık görüldü.

Bugün

Dün

Bu Hafta

Bu Ay

Bugün

Dün

Bu Hafta

Bu Ay

Genç Medyacılara Yol Haritası (125)Medyaloji yazarı ve Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme Grubu Kurucu Başkanı/Eleştirmen Hüseyin Movit, medyada dilin hatalı kullanımı ile ilgili tespitlerine devam ediyor...

Şike Operasyonu sonrası futbol programları arttı mı azaldı mı?

01.11.2011 10:18:22

2010-2011 Futbol sezonuna damgasını vuran gelişme şüphesiz, geçtiğimiz yaz ayalarında yani sezon tatilinde başlayan şike operasyonu oldu. Yıllardır bir şayia olarak kulaktan kulağa yayılan ancak hiçbir zaman su yüzüne çıkmayan ‘şike’ iddiaları ilk kez resmi olarak ve ilgili kurumlar tarafından masaya yatırıldı ve başlatılan soruşturma Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanı Aziz Yıldırım’ın cezaevine girişine kadar uzandı. Yaşanan gelişmeler nedeniyle, genellikle Ağustos ortalarında start alan yeni sezon bu yıl 10 Eylül’de başladı. Spor gündemine bomba gibi düşen iddialar, ligin ve Türkiye’deki futbolun seyri kadar spor medyasını da etkiledi. Tüm bu iddialar ve soruşturma süreci, yaz dönemini sakin geçiren spor medyasına adeta yeni yayın dönemlerine özgü bir hareketlilik getirdi. Futbol başlığı, haber bültenleri ve gazete sayfalarında daha fazla yer bulmaya başladı.

Peki, şike operasyonu sonrası TV kanallarındaki futbol-yorum programlarında bir artış yaşandı mı? Yeni yayın döneminde hangi kanallarda hangi programlar yayınlanmaya başladı? Futbol-yorum programlarının reytinginde son durum ne? Mercek’te bu hafta bu sorulara yanıt aradık ve bakın karşımıza nasıl tablo çıktı…

Türkiye’de spor denince ilk akla gelen şey futbol. Bu, hem izleyici hem de medya için böyle olunca, TV kanallarındaki spor programları da ‘futbol’ odaklı programlarına ağırlık veriyor. Programların yayın anlayışında öne çıkan ‘sıcağı sıcağına’, ‘an be an’ ve ‘canlı canlı’ gibi vurgular olunca, futbol liginde ağırlıklı olarak hafta sonları oynanan maçlar, hemen o günün akşamında bu tür programlarda masaya yatırılıyor. Süper Toto Süper Lig ve Bank Asya 1. Lig gibi önemli liglerde oynanan maçların yayın hakları, sadece belli yayın kuruluşların elinde olduğundan maçlarda yaşanan ‘tartışmalı pozisyonlar’, ‘goller’ ve ‘maç özetleri’, bu programların bel kemiğini oluşturuyor. Her izleyici aynı zamanda birer ‘taraftar’ da olduğundan, programlarda sözü geçen ‘tartışmalı pozisyon’ları tartışacak isimler, özellikle ‘dört büyük’lerden birini temsil eden isimler olarak karşımıza çıkıyor. Dolayısıyla programlarda birden fazla ‘yorumcu’ yer alırken, bu yorumcular izleyici tercihlerinde de belirleyici bir rol üstleniyor.

HER PROGRAM ADETA BİR MARKA

Şu an ekranda boy gösteren spor programlarına baktığımızda, TV kanallarının belki de en sadık kaldıkları program tiplerinin futbol-yorum programları olduğu söylenebilir. Çünkü bazı programlar artık yayınlandığı kanaldan ayrı düşünülemezken, uzun yıllardır ekranda olan program sayısı da hatırı sayılır durumda. Mesela Telegol, Bizim Stadyum, Yüzde Yüz Futbol gibi programlar, bu alanda artık birer klasik olarak kabul görmeye başladı bile. Her ne kadar belli isimler belli yapımlarla özdeşleşse de programa önemli katkı sunan ve hatta reyting getirdiği düşünülen yorumcuların, transferleri de yeni bir eğilim olarak kendini gösteriyor. Önceki yıl başka bir kanalda olan bir ismin yeni sezonda benzer bir yapımda karşımıza çıkması, futboldaki transfer trafiğinin bu programlara sıçradığı yorumlarına yol açsa da, yorumculara ödenen miktarlar bu programlardan beklentinin ne denli yüksek olduğunun da altını çiziyor.

EKRAN İKİYE BÖLÜNDÜ!

Futbol-yorum programları ile ilgili yapılan tartışmalar tarafsızlık, maçta bir takımın hakkının yenmesi vs.. gibi başlıklar olduğu kadar, programda yorumcuların kullandığı uslup ve programın içeriğine yerleştirilen magazin öğeleri olarak da karşımıza çıkıyor. Özellikle kendilerine has konuşma biçimleri, tartışma adapları, kişisel şov yetenekleri ile bu alanda sürekli eleştiri alan ünlü yorumcular, ekrandaki bir tarzın da temsilcileri. Ancak ekranda bir yandan da ‘düzeyli, samimi, şovsuz’ gibi ifadelerle kendini tanımlayan futbol-yorum programları da var. Her ne kadar şov ve magazin içerikli popüler programların medya yansımaları daha fazla olsa da, yorumcuların daha geri planda kaldığı bu tür bazı programların uzun soluklu olması, ekranda iki ana program çizgisine de dikkat çekiyor.

BÜYÜK KANALLARDA SPOR-YORUM PROGRAMI YOK!

TV ekranının iki büyük kanalı ATV ve Kanal D, yeni yayın döneminde ekranlarında spor-yorum programlarına yer vermiyor. Yerli dizi, haber, yarışma programları gibi program tiplerine ağırlık veren bu kanallar, hafta sonunun reyting yarışına daha çok dizi ve eğlence içeriğiyle katılıyor.

Hafta sonunun ‘spor-yorum’ yarışında yer almayan kanallar sadece ATV ve Kanal D ile sınırlı değil. Kanal 7, FOX TV ve STV de bu tür spor programlarına yer vermeyen kanallar arasında yer alıyor. Bunun yanında, şu sıralar Doğuş Grubu’na satışıyla gündemde olan Star TV’de de yorum odaklı bir spor programı yayınlanmıyor. Türkiye’de yayın yapan tematik spor kanallarının sayısı hızla artar ve spor yayıncılığı kurumsallaşmaya başlarken, ‘eğlence’ içerikli kanalların bu tavırları oldukça anlaşılır görünüyor.

Peki, şike operasyonu sonrası ekrandaki futbol-yorum programı sayısında nasıl bir değişim yaşandı? MTM Medya Takip Merkezi’nin verilerine göre, geçtiğimiz yayın döneminde ulusal kanallarda ve haber kanallarında toplam 18 futbol-yorum programı izleyiciyle buluştu. Kimi halen yayında olan bu programların bir kısmı da yaz dönemi ile birlikte ekrana veda etti.

Geçtiğimiz yayın döneminde ekrana gelen programlar şöyleydi:

CNN Türk: Futbolmania ve Sınırsız Futbol

Cine5: Tele Futbol

FOX TV: Gol Pazarı

Habertürk: Futbol Pazar

Kanaltürk: Son Kale ve Telegol

NTV-:Spor Aşkı ve %100 Futbol

Show TV: 6 Pas

Star TV: Futbolig

TRT1: İleri Üçlü, Stadyum ve Telelig

TV8: 8’de 8 Futbol, Bizim Stadyum, Futbol Saati ve Her Şey Futbol

Şu an ise TV ekranında toplam 14 futbol-yorum programı ekrana geliyor. Yani, genel kanı şike operasyonu sonrası bu tür programların ekranda arttığı yönündeyken, veriler bu görüşün zıttını ortaya koyuyor.

HANGİ KANALDA HANGİ PROGRAMLAR VAR?

Beyaz TV-Ve Gol: Ekranın deneyimli ismi Göktuğ Sevinçli’nin moderatörlüğünde ekrana gelen programda, Adnan Aybaba, Selçuk Yula ve Ahmet Çakar gibi bu alanda isim yapmış ünlü yorumcuların yanı sıra tartışma programlarının aranan yüzü Rasim Ozan Kütahyalı da yer alıyor. Beyaz TV’nin yeni yayın döneminde izleyiciyle buluşturmaya başladığı program, özellikle Kütahyalı ve Ahmet Çakar’ın yorumlarıyla öne çıkıyor. Zira iki isim de gerek gündem yaratacak yorumları gerekse de program için tartışma biçimleri ile sonraki günün spor haberlerinde sık sık boy gösteriyor. Program, pazar akşamının reyting yarışında yeni yayın döneminin başından bu yana yer alıyor.

Cine5-90+3: Cine5 Spor Müdürü Barbaros Çıdal’ın sunduğu program, Gürcan Bilgiç ve Galatasaray Eski Sportif Direktörü Bülent Tulun’un yorumları eşliğinde ekrana geliyor. Hafta sonunda yoğunluk kazanan spor –yorum programlarından farklı olarak salı günleri yayınlanan program, geçtiğimiz yıl ekrana merhaba demişti.

Show TV- 1’e 1 Futbol: Ekranın çiçeği burnunda spor programı 1’e 1 Futbol, Show TV’nin yeni yayın döneminde reytin yarışan soktuğu ilk spor programı. Spor yayıncılığında ‘Televole’ tarzını yaratan ve uzun yıllar da spor programları ile dikkat çeken Show TV, yine ‘popüler’ olandan vazgeçmiyor ve programda, deneyimli sunucu Melih Gümüşbıçak’a Sergen Yalçın eşlik ediyor. Şu sıralar yine Show TV’nin başka bir programında jüri üyeliği yapan Yalçın, NTV’deki spor yorumculuğndan ayrılma gerekçesi olan ‘1. adam’ olma isteğini, bu yeni programla gerçekleştirmiş gibi görünüyor. Program, pazar geceleri ekrana geliyor.

Kanaltürk-Telegol:Diğer programlardan farklı olarak haftada iki gün ekrana gelen Telegol, cumartesi ve pazar akşamları izleyicisiyle buluşuyor. Yine, spor yorumculuğu konusunda ekranın deneyimli isimleri Erman Toroğlu, Ziya Şengül, Gökmen Özdenak’ın yer aldığı prgramın en ilginç yüzü ise Kaya Çilingiroğlu. Bugüne kadar özel hayatı ya da farklı alanlardaki çalışmalarıyla ekranda boy gösteren Çilingiroğlu, aynı zamanda bu tür programlardaki ‘yorumcu’ skalasının ne denli genişlediğinin de bir göstergesi oluyor. Ayrıca program, sadece cumartesi-pazar günleri değil, özellikle ligdeki özel karşılaşmaların ve derbilerin oynandığı akşamlarda da ‘özel’ bölümleriyle ekrana geliyor.

TRT 1-Stadyum: Uzun yıllar Erdoğan Arıkan’ın sunumuyla ekrana gelen ve yeni yayın dönemiyle birlikte sunucusu ve yorumcu ekibi değişen Stadyum, Eylül ayında yeni döneme Ersin Düzen’in moderatörlüğünde, Hakan Ünsal ve Cem Dizdar’ın yorumlarıyla başladı. Ekran yarışına pazar akşamları katılan program, hem kamu yayıncılığı yapan TRT çizgisi bakımından hem de yorumcuların duruşları ile, diğer yapımlardan farklılaşıyor.

TRT 1-Şut ve Gol: TRT’nin, spor-yorum programlarından bir diğeri de, pazartesi akşamları ekrana gelen Şut ve Gol. Ekranların sevilen yüzü Tunç Elibol’un sunduğu, Hikmet Karaman ve Serkan Akcan'ın yorumlarıyla renk kattığı program, yeni yayın dönemde ekrana merhaba dedi.

TV8- Her Şey Futbol: Spor-yorum programlarının hafta sonu hız kazanan reyting yarışına katılan bir diğer önemli yapım da yine ekranın deneyimli yüzleri Faik Çetiner ve Sinan Engin’in birlikte yaptığı Her Şey Futbol programı. Ünlü ikiliye çeşitli konukların da eşlik ettiği yapım, yayın hayatına 2010 yılında başlamıştı. Sinan Engin’in bu programa, Telegol’den transfer olduğunu hatırlatmakta da fayda var.

TV8- Bizim Stadyum: ATV, TRT, Cine 5 ve Flash TV’nin ardından TV8 ekranında yayınlanmaya başlayan ekranın uzun soluklu programı Bizim Stadyum, TV8’in ekran yarışındaki bir diğer spor-yorum programı. Faik Çetiner’in hazırlayıp yönettiği programın yorumcu kadrosunda ise Sinan Engin, Bülent Yavuz ve Selim Soydan gibi ünlü isimler yer alıyor. Program, pazartesi akşamları ekrana geliyor.

Haber kanallarının ilgisi nasıl?

Özellikle pazar günleri ekranda boy gösteren bu tür programlara, haber kanaları da ilgi gösteriyor. Haber kanallarının programlarda farklılaştığı en önemli nokta ise daha çok genç isimlere vermeleri. Haber kanallarında ekrana gelen spor yorum programları şöyle:

CNN Türk-Çift Kale: Geçtiğimiz yıl izleyiciyle buluşmaya başlayan Çift Kale’nin kadrosunda Cem Yılmaz, Bilgin Gökberk, Uğur Meleke, Ertem Şener ve Emre Tilev yer alıyor. Pazar geceleri ekrana gelen yapım, kanalın bu türdeki tek programı.

NTV- %100 Futbol:Güntekin Onay ve Rıdvan Dilmen’ın birlikte yaptığı ve artık ekranın klasikleşen yapımları arasında yer alan program,haftalık maçların yoğunluğuna göre ekranda boy gösteriyor. Haftada iki gün yayınlanan program, cumartesi Pazar günleri izleyicisiyle buluşuyor. Program zaman zaman, maçların devre arasında ya da hafta içi özel bazı maçların oynandığı günlerde de yayınlanıyor. Ayrıca, futbol dünyasından spor yorumculuğuna transferin önünü açan isim olarak Rıdvan Dilmen’in, izleyici tercihlerinde etkili bir isim olarak öne çıktığı yapım, ekranın en uzun soluklu programlarından biri olarak da dikkat çekiyor.

Habertürk-Futbol Pazar: Hafta sonu ekrana gelen ancak pazar gündüz 14.10’da ekrana gelerek yayın saati ile farklılaşan program, geçtiğimiz yıl akşam kuşağında ekrana merhaba demişti. Ancak yeni yayın döneminde gündüz kuşağına taşındı. Sadece yayın saati ile değil sunumu ve tartışma biçimi ile diğer programlardan farklılaşan program, her şeyden önce bir kadın sunucu, Simge Fıstıkoğlu’nun sunumuyla dafutbolun erkek dünyası ile özdeşleşen program anlayışına yenilik getiriyor. Halil Özer, Ali Gültiken ve Cüneyt Tanman’ın da eşlik ettiği program, genç kadrosuyla öne çıkıyor.

Habertürk-Takımdan Ayrı Düz Koşu: Ekranın en kendine özgü spor yorum programı olarak da tanımlanabilecek yapım, yayınlandığı saate karşısında olan rakiplerinden bambaşka bir çizgiye sahip. Fotmat olarak diğer yapımlara benzeyen ancak izleyiciye bambaşka bir içerik sunan program, ismi gibi diğer tüm yapımlardan ayrı bir çizgide ilerliyor. Ekranın sevilen yüz Kadir Çöpdemir, Halil Özer ve Serdar Ali Çeliker’in farklı bir izleyici kitlesine ulaşmaya çalıştığı ve yeni yayın döneminde ekrana merhaba diyen yapım, yeni dönemin en ilgi çeken işlerinden…

A Haber-90’a: Bir dönemin klasik spor-yorum programlarından 90 Dakika, isim hakkı NTV’de olduğu için A Haber’de 90’a olarak ekrana gelmeye başladı. Programın eski kadrosundan Hıncal Uluç ve Haşmet Baboğlu’nun yer aldığı programda, ekranın deneyimli ismi Erdoğan Arıkan da moderatör olarak yer alıyor. Eylül sonunda yayına başlayan program, yeni sezonun yeni, programlarından biri olarak sayılabilir.

A Haber-Artı Futbol: Geçtiğimiz Mayıs ayında yayın hayatına başlayan Artı Futbol, ekranın en yeni spor-yorum programlarından biri. Kanalın, Pazar akşamlarının reyting rekabetine kattığı bu yeni yapım, A Haber Spor Müdürü Fatih Kuşçu’nun moderatörlüğünde; Levent Tüzün, Gürcen Bilgiç Turgay Demir ve Hakan Kulaçoğlu’nun yorumlarıyla ekran geliyor.

İLK 100’DE TEK BİR PROGRAM VAR!

Yaz aylarına damgasını vuran Şike Operasyonu’nun adından bir anda gündemin öncelikli başlığı haline gelen ‘spor’, neredeyse tüm medya mecralarında detaylı analizlere konu oldu. Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanı Aziz Yıldırım ve yine spor dünyasının önemli bazı isimlerinin tutuklandığı soruşturma hala devam ederken, izleyici bir yandan ligi bir yandan da operasyonla ilgili gelişmeleri takip ediyor. Sporun gündemi bunca yoğun olunca, beklenti de spor-yorum programlarının reytinginin arttığı yönünde.

Ancak ligin başladığı gün olan 10 Eylül’den bu yana incelediğimiz reyting tablosu bu görüşü pek de doğrulamıyor. Çünkü, 10 Eylül- 31 Ekim 2011 tarihleri arasındaki izlenme oranlarına bakıldığında, ilk yüzde tek bir spor programı yer alıyor: 1’e 1 Futbol. Ekim ayı başında Show TV’de yayına başlayan program yayınlandığı günlerde listenin üst sıralarında yer almasa bile ilk yüze girebilen tek program. Burada programın, sadece reyting ölçüm sisteminde yer alan kanallar (ATV, Flash TV, FOX, Kanal 7, Kanal D, Show TV, Star ve Samanyolu TV) arasında ve haber kanallarının dışında tutulduğu bir sistemde listede yer bulduğunu belirtmekte fayda var.

www.medyaloji.net