YANLIŞI BULUN:
Avrupa Birliği’nin en “Establishement” yani son günlerdeki moda deyişi ile, “müesses nizamın” en etkili gazetesinden böyle net bir mesaj geliyor. (Ertuğrul Özkök, Hürriyet, 31.07.2008)
Borç batağına biz bu ülkeye prestij kazandırmak için girdik başarılı da olduk hadi siz de bize ulufe bahşişi verin demek ne G Saray'a yaraşır ne de verenleri yüceltir. (Fatih Uraz, Zaman, 27.05.2000)
"Kırmızı Gülün Alı Var...", "Ah bu gönül arz eder seni" (Muazzez Abacı, TRT Radyo 4, her zaman)
1906 Televizyonu keşfeden Philo T.Farnsworth.1927'de bir görüntüyü odadan odaya nakletmeyi başardı. (bianet.org/tarihte/19/8)
Türkiye'nin giderilmesini istediği belirsizliklerin başında uluslar arası gücün görev süresi, görev yeri ve yapısının kesinleştirilmesi geliyor. Türkiye uluslararası gücün İngiltere'nin komutası altında olduğu gibi NATO ağırlıklı olmasında... (Murat Yetkin, Radikal, 28.02.2002)
Ateş olsan cürmün kadar yer yakarsın. (Evren Mesci, Sabah, 08.04.2007)
İrlanda, çöpe giden Avrupa Anayasası’nın yerini alıp AB’nin kurumsal yapısını reforme edecek Lizbon Anlaşması için dün ikinci kez referanduma gitti. (Radikal, Dış Haberler, 03.10.2009)
"Türkçe dili, soyut kavramlardan yoksun kalmış", "Türkçe dili hızla erimede ..." (Çetin Altan, Milliyet,29.07.2005)
Üstelik dinleri, inançları eleştirmeyeceğiz diye bir kuralda yok. (Cüneyt Özdemir, www.dipnot.tv, 02.10.2009)
Gazeteye resimaltsız resim konmaz!. (Hıncal Uluç, Sabah, 01.10.2009)
Ortada ki garip durum ise konuşanların, saldıranların sadece büyük(!) futbol otoriteleri olması. (Özer Şahin, Hürriyet, 30.09.2009)
Ve iki önemli konu, ne RTÜK, ne de kanal tarafından dikkate alınmıyor. (Tuna Serim, Tercüman, 30.09.2009)
Çoğunuz hatırlamaz. 13 Mayıs 1990 yılında oynanan Dinamo Zagreb-Kızılyıldız maçıyla... (Fatih Altaylı, Haber Türk, 29.09.2009)
Çorum'da 3.1 şiddetinde deprem -meydana geldi- (Sabah, 21.04.2009)
GEÇEN HAFTAKİ "YANLIŞI BULUN"A CEVAPLAR (CEVAPLAR PARANTEZ İÇİNDE) :
"Zürafanın düşkünü beyaz giyer kış günü" şiarı ile hareket eden bir adet katil internette... (Cüneyt Ülsever, Hürriyet, 24.10.2007) (Cüneyt Ülsever, Google'daki 4.050 site gibi, "zürafa" (Geviş getiren memelilerden, Afrika'da yaşayan, çok uzun boylu ve boyunlu, derisi benekli, ot yiyen hayvan -Giraffa camelopardalis-) ile "zürefa"yı (Kibarlar, zarifler) karıştırmış! Ayrıca katile, nesneymişçesine "adet" (tane) ismini takmış.)
...çok kalın bir çizgi bulunduğu gibi, hak şinas olmakla (yine moda deyişle) ‘yandaş’ olmak arasında da çok kalın bir çizgi var.(İsmet Berkan, Radikal, 29.09.2009) ("Haktanır" anlamındaki kelime ayrı değil bitişik yazılır: "Hakşinas")
...lâiklik anlayışını, vatandaşın başının üzerine Demokles’in kılıcı gibi asmış. (Hasan Celal Güzel, Radikal, 29.09.2009) ("Laik" kelimesinde düzeltme imi kullanılmaz, bu bir kuraldır. "Demokles" imlası yanlıştır, doğrusu: "Damokles")
IMF ile tayming kararını hükümetimiz verecek. (Sabah,03.04.2009) ("Zamanlama" gibi Türkçe bir karşılığı varken, kelimenin İngilizcesini -timing- kullanmak!!!)
... veya şu türküyü destur edin kendinize: (İlyas Kambalı, www.gazeteport.com, 15.09.2008) (Yazarımız, "düstur" -genel kural- demek varken, yanlış olarak "destur" -izin, müsaade- kelimesini kullanmış!)
Bitirim İkili iyi iş yapınca, devam filmi de kaçınılmaz olarak sükun etti. (Radikal, 27.10.2001) ("Bitirim İkili", "sökün etmek" -birçok kişi veya şey birbiri ardından gelmek, görünmek- varken; neden "sükun" -durgunluk- eder" anlamak mümkün değil...)
Söz konusu (normatif) teori, Marksist fondamentalizm de olabilir, İslâmî fondamentalizm de. (Halil Berktay, Taraf, 06.08.2009) (1. yanlış, "normatif" kelimesi parantez içinde değil, tırnak içinde kullanılmalıydı. 2. yanlış : "Kökten dincilik" anlamındaki kelime, "fondamentalizm" değil, "fundamentalizm"dir)
Peki böyle ırkçılık yapanlar her fırsatta Türk milletini karalamayı adet haline getirmişlerse?.. (Namık Kemal Zeybek, Radikal, 26.09.2009) ("Görenek" anlamındaki kelime "adet" değil, "âdet"tir. Bilindiği gibi, "adet"in anlamı, "sayı"dır.)
Zerre rahatsız olmadım varlıklarından.. (Hıncal Ulıç, Sabah, 26.09.2009) (Doğru ifade: "Zerre kadar rahatsız olmadım varlıklarından"dır.)
Biz normal bankacılık yaptık, karımızı getirip sermayeye kattık. (Hürriyet, Ekonomi, 11.12.2000) ("Kazanç" anlamındaki "kâr" kelimesine "düzeltme imi" konulmayınca, işte böyle anlam değişikliği olur.)
Bazen dindir ortadaki büyük iddia, Celtic-Glasgow maçlarında olduğu gibi... (Altan Tanrıkulu, Hürriyet, 26.09.2009) (Söz konusu olan din değil, "mezhep"tir zira iki takımın taraftarları da "Hristiyan"dır.)
... insanın arka bacağını sıkılaştırır. (Ebru Şallı, Kanal D, 27.04.2008/15.45) (İnsanlarda arka bacak!!!)
SUNA’YA PSİKİYATRİST DESTEĞİ... (Milliyet, başlık, 19.04.2007) ("Psikiyatri ile uğraşan uzman", "psikiyatrist değil, "psikiyatr"dır.)
Modül (Module): Membran elemanı muhafazasıyla birlikte ... (www.alarko-carrier.com.tr/Yayin/Sozlukler/sozluk.pdf -) (Metin yazarı, "mahfaza" -içinde küpe, yüzük, bilezik vb. değerli süs eşyalarının saklandığı kutu- yerine, yanlış olarak "muhafaza" -koruma, saklama, korunum- kelimesini kullanmış!)
"Osmaniye Öziçi'nden Kadir Gerek için istenmiş...", "Osmaniye Öziçi'nden Kadir Gerek için ve..." (Misket Dikmen, TRT Radyo 4, 18.05.2009/12.20-12.30) (Osmaniye'de "Öziçi" ilçesi yoktur, "Düziçi" ilçesi vardır amma...)
Sofya'da askerî ateşe olarak bulunduğu zamanlardan... (Seza Turgut, Karadeniz'in Renkleri, TRT Radyo 4, 06.05.2009) ("Elçilik uzmanı" anlamındaki kelime, "ateşe" değil, "ataşe"dir.)
Rahmetli Celal Güzelses'ten alınmış türkümüz var : Arpa durağa geldi. (Evren Daşta, Stüdyo GAP, TRT Radyo 4, 15.06.2009) ("Arpa orağa geldi" adı, Evren Daşta'nın dilinde "Arpa durağa geldi" oluyor!!!)
... orası Estrogon Kalesine dönüştürüldü. (Veysel Batmaz, vistilefblog.blogspot, 14.08.2007) ("Estergon Kalesi", Veysel Batmaz'ın sitesinde oluyor, "Estrogon Kalesi"!!!)
Erdoğan'ın deyişiyle 'mahşeri vicdan' o gün oluşmuştu. (Göksel Özköylü, Radikal, 18.11.2002) ("Toplumun vicdanı" anlamındaki tamlama "mahşeri vicdan" değil, "maşeri vicdan"dır!!!)
Dana: "İneğin, sütten kesildikten sonra bir yaşına kadar olan yavrusu" (Sesli Türkçe Sözlük, www.tdkterim.gov.tr, 17.10.2009)
"YAKINDAN KUMANDA"DAN :
Meğer spiker kızımız kuşdili eğitimi almamış!
HÜSEYİN Movit'i artık bu köşenin müdavimleri yakından tanıyor. O ve arkadaşları, Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme Grubu olarak Türkçenin doğru kullanılması için büyük uğraş veriyor. Hüseyin Ağabey salı günü tv8'deki "İpek Yolu"nun konuğuydu. Sunucu İpek Tanrıyar, belki de meslek yaşamının en zor programlarından birini yaptı. Her kelimesini ölçüp, tartmak zorunda kaldı. Bir gözü hep, Hüseyin Ağabey'in üzerindeydi. Doğru kullandığı her kelime için ağabeyimizden "aferin" aldı. Sonunda, programı hatasız tamamlamanın keyfini yaşadı. Haydi yeri gelmişken, Hüseyin Movit'in başından geçen son olayı da sizlerle paylaşayım. Bizim Gölge Kültür Bakanı Movit, adı bizde saklı bir televizyon spikeri hanım kızımızın yaptığı telaffuz hatasını söylemek için onu arıyor. Spiker, hatasını şiddetle reddedip, "Ben Gülgun Feyman'ın kursunu bitirdim. Diksiyon dersi aldım" diyor. Movit, Kadıköy Altıyol'da Feyman'ın ders verdiği Kuşdili Spikerlik Kursu'nu kastederek, "Kuşdili'nde mi aldın?" diye soruyor. Spiker kız yanıtlıyor: "Hayır, Türkçe aldım!" (Yüksel Aytuğ, Sabah, 26.05.2006)
"DİL YÂRESİ"NDEN :
Türkçe dostlarından Metin Tufan (Hüseyin Movit)
Yeni Şafak'ta Fatma K. Barbarosoğlu Hanım'ın yazılarını okur musunuz? Bakın:
– Baktım, evet. «Görevli Mehmet Efendi'nin vaz edeceği cami» diyor. Vazetmek («Koymak») ile vaaz etmek («Dinî öğütlerde bulunmak») arasındaki farkı bilmiyor olabilir mi? Zannetmiyorum. Ama bir sonraki cümle de «Vazı dinlerken...» diye başlıyor. Yazar, vaaz kelimesini tek «a» ile vaz diye yazmakta kararlı görünüyor.
Vazgeçmek fiilini de «vaazgeçmek» diye yazıyor olmasın.
Aynı yazıda hiç bilmediğim bir deyime de rastladım: «Kitabını nazara vereceğiniz yazar, belki de hiç sevmeyeceğiniz bir yazar». Nazara verme'nin ne anlama geldiğini ben bilmiyorum. Sözlüklerde de bulamadım. Fatma Hanım lütfeder de bizi aydınlatırsa öğreneceğiz. (Hakkı Devrim, Radikal, 10.03.2006)
Saygılarımla,
Hüseyin Movit,
Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme Grubu Kurucu Başkanı/Eleştirmen