Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
  Yazarlar
Hüseyin MOVİT
Genç Medyacılara Yol Haritası (6)
28.09.2009 11:32:10

 

SORULAR :
Türk müziğinde ana makamlarından biri "uşşak" mı, "uşak" mı?
Makamın adı, "uşak" (erkek hizmetçi) değil, "uşşak"tır (âşıklar).
(Google'da 14.800 site "uşak makamı"nı tercih ederken; 1.750 site de "uşak makamındaki" diyerek hataya ortak olmuş.)
 
"Tarafsız olan ortadan kalkar" anlamındaki söz, "birtaraf olan bertaraf olur" mu, "bitaraf olan bertaraf olur" mu?
Sözün doğrusu, "Bitaraf olan bertaraf olur"dur.
(Google'da 413 site hataya ortak olarak, "Birtaraf olan bertaraf olur"u tercih etmiş.)
 
"Beğenilmeyen tutumlarından dolayı cezalandırılan kişiler yanında suçsuzlar da suçlular gibi hırpalanırlar" anlamındaki atasözü, "Kurunun yanında yaş da yanar" mı, "Yaşın yanında kuru da yanar" mı?
Atasözünün doğrusu, "Kurunun yanında yaş da yanar"dır.
(Google'daki 8.060 site hataya ortak olmuş: "Yaşın yanında kuru da yanar.")
 
"Folklor gösterileri" ifadesi doğru mudur?
Yanlıştır. Doğru ifade, "Halk oyunları gösterileri"dir. (Not : "Folklor"un anlamı, "halk bilimi"dir.)
(Google'da 18.400 site, "folklor gösterileri" diyerek hataya ortak olmuş.)
 
"Eline geçen ve hakkı olmayan şeyleri kendi menfaati için kullanmak, hiç çekinmeden büyük suistimal yapmak" anlamındaki deyim, "Deveyi hamuduyla yutmak" mı, "Deveyi havuduyla yutmak" mı?
Deyimin doğrusu, "Deveyi havuduyla yutmak"tır.
(Google'daki 13.100 site, deyimi yanlış kullanmış :"Deveyi hamuduyla yutmak.")
 
"Söz varlığı" anlamındaki tamlama, "kelime hazinesi" mi, "kelime haznesi" mi?
Tamlamanın doğrusu, "kelime hazinesi"dir.
(Google'daki 18.700 site yanlış tamlamayı kullanmış : "Kelime haznesi.")
 
Hangi tamlama doğru: "Hava sıcaklığı" mı, "hava ısısı" mı?
Tamlamanın doğrusu, "hava sıcaklığı"dır.
(Google'daki 8.870 site yanlış olarak, "hava ısısı" tamlamasını kullanmış.) 
 

YANLIŞI BULUN :
Çatladıkkapı'ya 5 tane, ötekine 7 tane atmakla büyük takım olunmaz. (Hıncal Uluç, Sabah, 22.02.2005)
 

Fener'in Çatladıkkapı spor zaferlerini (!) birinci sayfalara taşımak için mi?.. (Hıncal Uluç, Sabah, 24.02.2005)
 
Çatladıkkapı'yı yendiler mi, Fener'i yendiklerini sanıp orgazm oluyor ve anında Fener'e ve başkanına sövmeye başlıyorlar.(Hıncal Uluç, Sabah, 02.03.2006)
 
Sabah'taki yerimi bırakarak, Çatladıkkapı Time gazetesine gidiyorsam eğer, 'İstanbul'dan, Sabah'tan kaçıyorum' demektir. (Hıncal Uluç, Fotomaç, 17.07.2009) 


... dünya Türklüğünün her bölgesinde vardır. Kafkasya da da, Balkanlarda da, Orta Asya’da da... (Namık Kemal Zeybek, Radikal, 26.09.2009)
 
Tek başıma kalır kalmaz yorgun vücudumu yatağa bıraktım. Hemen uyumuşum ama saat 12.30'da gelen bir telefonla uyandım. (Serdar Turgut, Akşam, 24.09.2009)


Dolar hala önemli mi? (Deniz Gökçe, Akşam, 24.04.2009)
 
"... büyücek bir somon ekmek gelir", "Bir somon ekmeği hediye olarak götürmek..." (Seza Turgut, Karadeniz'in Renkler, TRT Radyo 4, 16.06.2009)
 
2001 krizini hatırlayalım, Türkiye'nin yıllık millî geliri buharlaşmıştı; bankalar hortumlanmıştı, peşpeşe batmıştı bankaları; yani Türkiye'nin memorandum ilan edebileceği bile söylenir hâle gelmişti. (Uğur Dündar, Star TV, 15.06.2009/19.41-16.06.2009/1.30) 
 
 Başbakanın DTP'yi, okul öğrencilerinin Başöğretmenin kapısındaki bekletmemesi gerekirdi."(Mehmet Ali Birand, Posta, 26.06.2009)
 
Bu vatan uğruna şehadeti göze alacak olan, Türküyle, Kürdüyle en az 70 milyon insanımız vardır... (Hasan Celal Güzel, Radikal, 04.09.2009)
 
Arkadaşının, “Abartıyorsun saçmalama, evham yapma..."... (Ayşe Aral, Hürriyet, 13.09.2009)
 
Hiç baskı görmeden hücuma çıkan Beşiktaş karşısında iki ön libero ve defans bloğu büyük sıkıntılar yaşadılar. (Ömer Üründül, Sabah, 13.09.2009)
  
 
GEÇEN HAFTAKİ "YANLIŞI BULUN"A CEVAPLAR (CEVAPLAR PARANTEZ İÇİNDE) :
Kurumumuz derelerde yapmış olduğu temizlik çalışmasını kamu yararı için yapmaktadır. (İSKİ açıklaması, İsmet Berkan, Radikal, 17.09.2009) ("Yapmış/yapmaktadır"ın aynı cümlede bu şekliyle kullanılması yanlıştır. Cümlenin doğrusu: "Kurumumuzun derelerde gerçekleştirdiği temizlik çalışmaları, kamu yararı için yapılmaktadır" ya da "Kurumumuz, derelerde gerçekleştirdiği temizlik çalışmasını, kamu yararı için yapmaktadır."
 
Usül, erkan, adab nedir bileceksiniz... (Akif Beki, Radikal, 17.09.2009) ("Erkan Yolaç"tan bahsediyorsanız, "Erkan", amacınız "yol, yöntem"den bahsetmek ise "erkân"; ayrıca doğru yazım "adab" değil, "adap"; "usül" değil, "usul"dür.)
Metanetli vakur sahibi olma günüdür bugün. (www.showhaber.com, 09.07.2009) ("Vakar" sahibi olmak varken!)

1639 yılındaki Kasr-ı Şirin Anlaşması'ndan beri hiç değişmeyen bir sınırda tehlike var demek ki! (Mehmet Y. Yılmaz, Hürriyet, 14.09.2009) (1639'da Osmanlı Devleti ile Safevi Devleti arasında imzalanan "anlaşma" değil, "antlaşma"dır.)

Doğan Grubu’na ait bir gazetede yazarlık yapmam da, Aydın Doğan’ın eski bir dostu olmam da, bu konudaki kanaatimi etkilemez. (Hasan Celal Güzel, Radikal, 15.9.2009) ("Da" bağlacı iki kere kullanılmış. Cümlenin doğrusu: "Doğan Grubu'na ait bir gazetede yazarlık yapmam ve Aydın Doğan'ın eski bir dostu olmam da bu konudaki kanaatimi etkilemez.") 

Nasıl ki Dink’ten geriye ittirerek bulmaya çalıştığımız vicdan kaldıysa ve bulma yönünde hâlâ ve yine pek bir yol kat edemediysek,  (Ersin Tokgöz, Radikal, 17.08.2009) ("Geriye iterek" demek varken...)

Amerika’ya İngiltere’ye dayandırmak istiyor ama Allah da biliyor, peygamberde biliyor, mahşeri vicdan da biliyor bu İstiklal mücadelesini gerçekleştiren mahşeri vicdanın işidir.

Bizim gibi arı vızıltısıyla bile birşeyler fısıldansa o mahşeri vicdan harekete geçebiliyor. (Nevval Sevindi, www.nevvalsevindi.com, 30.10.2007) (1.yanlış: "peygamberde" değil, "peygamber de"; 2.yanlış: Doğru tamlama,"mahşeri vicdan" değil "maşeri vicdan"dır)

Şimdi de bir Çanakkale türküsü: Çanakkale içinde aynalı çarşı... (Turgay Başyayla, TRT-TV4, 25.06.2008/11.33) ("Çanakkale içinde aynalı çarşı" Çanakkale değil Kastamonu türküsüdür. Aynı hatayı, TRT Radyo 4 spikeri  Seza Turgut da yinelemiştir!) 

Çalışır'ın ismi, 1997 yılında Kadıköy'de 'sakallı şerif' olayında adı geçmiş, hakkında dava açılmış, bir yıl sonra da 'delil yetersizliği' nedeniyle davadan kurtulmuştu. (Yalçın Bayer, Hürriyet, 25.07.2006) ("Hz. Muhammet'in sakalı" anlamındaki tamlama "Sakallı Şerif" değil, "Sakal-ı Şerif"tir.)

Alman denizaltılarının Britanya adası etrafındaki muazzam kuşatmaları yarılabildiyse... (İsmet Berkan, Radikal, 13.09.2009) (Tamlama, "Britanya Adası" şeklinde yazılır.) 

Gençlik ise tamamen kendi özkültüründen ve tarihinden birhaber. (Nevval Sevindi, www.nevvalsevindi.com, 20.09.2006) ("Habersiz" anlamındaki kelime, "birhaber" değil, "bihaber"dir.)

İspanya’dan gelen Nihat Kahveci kesinlikle santrafor değil. Çünkü futbol yaşamında Nihat hiç forvet oynamadı. Ve hoca hamle yaptı desinler diye üç santrafor da kulübede! (İsmail Er, Hürriyet, 13.9.2009) ("Orta uç oyuncusu" anlamındaki kelime "santrafor" değil, "santrfor"dur.)

Adidas'tan kendisine ıslak zemin için özel krampon aldıran Fildişi Sahilli futbolcu... (Yaşar Yalçın, Sabah, 13.09.2009) (Fildişi Sahilli futbolcu, "krampon" değil "özel kramponlu futbol ayakkabısı" almış, ne gam.)

 
Sizin psikiyatriste gitmeniz lazım! (Hıncal Uluç, Sabah, 12.09.2009) ("Psikiyatri ile uğraşan uzman" anlamındaki kelime "psikiyatrist" değil, "psikiyatr"dır.)

İYİKİ DOĞDUN MİLLİ EĞİTİM
İYİKİ DOĞDUN MİLLİ EĞİTİM. FERİDETTİN ATATUĞ. Hatırlanması ve yaşanması istenmeyen sancılı, kavgalı yıllardan bir yıldı 1973.(yıl.yayim.meb.gov.tr/dergiler/medergi/23.htm - Milli Eğitim Dergisi) ("Ki" bağlacı, kelimeye ulanmaz amma...)

CASA İtalia'yı 1984'te Los Angeles'ta tanımıştım.. (Hıncal Uluç, Sabah, 10.09.2009) (Tamlamanın doğrusu "Casa İtalia" değil,  "Casa d'Italia"dır.)
Karikatür krizi, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerinde adeta turnesol kağıdı işlevi gördü. (arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=3936435 -mehmet ali birand) ("Birtakım bitkilerden elde edilen mavi boya maddesi" anlamındaki kelime "turnesol" değil, "turnusol"dur.)
 
 Genç Medyacılara Yol Haritası (6)
 
 
 DİL YÂRESİ'NDEN :
Türkçe dostlarından
(Hüseyin Movit)
  " Birbirimizi arayalım" anlamında araşalım diyenlerden söz ettiniz (Radikal, 30 Ocak).
  " Bu bana 1950'li, 1960'lı yılların Topağacı'nı hatırlattı. Henüz acemi kaloriferci olan apartman kapıcıları, sonuna kadar yanmamış kömürleri bir yere atar, fakir fukara da ellerinde demir çubuklarla cürufu eşeleyerek topladıkları henüz yanmamış kömürleri, kalaycılar ile lokantacılara satarlardı.
  " Bu işin adı araşma'ydı: Araşma'ya gidelim, derlerdi." (Hakkı Devrim, Radikal, 21.02.1999)
 
 
Saygılarımla,
Hüseyin Movit
Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme Grubu Kurucu Başkanı/Eleştirmen
    
Bu haberi toplam 1 kişi beğendi.
Genç Medyacılara Yol Haritası (116) - 08.02.2012 14:08:40 Genç Medyacılara Yol Haritası (115) - 30.01.2012 09:06:04 Genç Medyacılara Yol Haritası (114) - 23.01.2012 09:05:42 Genç Medyacılara Yol Haritası (113) - 16.01.2012 09:22:19 Genç Medyacılara Yol Haritası (112) - 09.01.2012 09:08:55 Genç Medyacılara Yol Haritası (111) - 02.01.2012 08:55:24 Genç Medyacılara Yol Haritası (110) - 26.12.2011 12:31:48 Genç Medyacılara Yol Haritası (109) - 19.12.2011 11:41:00 Genç Medyacılara Yol Haritası (108) - 09.12.2011 11:58:58 Genç Medyacılara Yol Haritası (107) - 28.11.2011 09:38:50 Genç Medyacılara Yol Haritası (106) - 21.11.2011 14:30:25 Genç Medyacılara Yol Haritası (105) - 31.10.2011 13:03:34 Genç Medyacılara Yol Haritası (104) - 24.10.2011 11:27:36 Genç Medyacılara Yol Haritası (103) - 17.10.2011 12:38:43 Genç Medyacılara Yol Haritası (102) - 11.10.2011 10:15:47 Genç Medyacılara Yol Haritası (101) - 03.10.2011 14:15:13 Genç Medyacılara Yol Haritası (100) - 26.09.2011 11:30:31 Genç Medyacılara Yol Haritası (99) - 19.09.2011 12:50:02 Genç Medyacılara Yol Haritası (98) - 12.09.2011 15:04:06 Genç Medyacılara Yol Haritası (97) - 05.09.2011 17:37:28 Genç Medyacılara Yol Haritası (96) - 28.08.2011 08:43:48 Genç Medyacılara Yol Haritası (95) - 22.08.2011 16:38:54 Genç Medyacılara Yol Haritası (94) - 15.08.2011 09:55:08 Genç Medyacılara Yol Haritası (93) - 08.08.2011 10:11:48 Genç Medyacılara Yol Haritası (92) - 01.08.2011 10:58:04