Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
  Yazarlar
Hüseyin MOVİT
Genç Medyacılara Yol Haritası (27)
22.02.2010 10:21:38
YANLIŞI BULUN:
Gelin, bugün O’nu dinleyin; mütevazı takılalım, biraz yere değsin ayaklarınız. (Akif Beki, Radikal, 07.02.2010)
 
Çünkü bizde siyaset kahır ekseriyetle devlet için yapılıyor. (Mehmet Gündem, Yeni Şafak, 11.06.2007)
 
Çoğu üniversite de okumuş, yüksek kültürlü, aydın bilinen kişilerdir. (Hasan Pulur, Milliyet, 15.02.2010)
 
Tunceli Valisi iken Nazımiye İlçesi’ne bol bol buzdolabı, çamaşır makinesi, koltuk, kanepe dağıtan Mustafa Yaman’ı geçen ay Giresun’da tanıdık. (Oktay Ekşi, Hürriyet, 14.02.2010)
 
Diyelim ki MHP’li Osman Durmuş, Bakan Dinçer’i hiç kaale almadan Başbakan’a sataşmakta bu sebeple haklı. (Akif Beki, Radikal, 04.02.2010)
 
Sıtkımız sıyrıldı, cümleten bozuk asabımız.(Akif Beki, Radikal, 07.02.2010)
 
Bostancı Fahrettin Kerim Gökay Caddesi'nde oturan 27 yaşındaki Rahime S., internet üzerinden tanıştığı ve evine çağırdığı Ferdi K. ile Orhan K. tarafından gasp edildiği iddiasıyla polise müracaat etti. (www.mynet.com, 12.02.2010) 
 
"Siluetini sevdiğimin Türkiye’si. YAZININ başlığı gazeteci dostum Faruk Bildirici’nin kitabının adından alınmıştır, kendisine selam olsun... (Ahmet Hakan, Hürriyet, 11.02.2010)
 
Sanki Aydın’lı İsmail Hakkı Eser karıştırmış Meclis’i. (Akif Beki, Radikal, 05.02.2010)
 
Amboseli’de geçen sene kuraklık yüzünden binlerce zebra ve antiloplar telef olunca, etçil yırtıcılar av bulamaz hale düşmüştü. (Milliyet, 10.02.2010)
 
Yüce yargının kararına bakılırsa; muhterem aziz din kardeşimiz Necmettin Erbakan Hoca ve arkadaşlarının düzenledikleri tam 140 evrakta tahribat ve düzeltme (!) oldu. (Bekir Coşkun, Hürriyet, 04.12.2003) 
 
"Kapatılan DTP Milletvekilleri Mahmur Kampında" (samanyolu.com, başlık, 22.12.2009)  
 
GEÇEN HAFTAKİ "YANLIŞI BULUN"A CEVAPLAR (CEVAPLAR PARANTEZ İÇİNDE):
Kuvvetler ayrımının bugün... (Doğu Ergil, Star TV, 07.02.2010/13.42)
("Her bir faaliyeti bir organa verilmek suretiyle devlet işlerinin muhtelif organlar arasında taksim edilmesi" prensibi -Yasama-Yürütme-Yargı- "kuvvetler ayrımı" değil, "kuvvetler ayrılığı"dır.)
 
Heyecan yapma Şakir. (Kanal D, Aşk-ı Memnu, kadın artist, 14.01.2010)
("Herhangi bir nedenle güçlü, geçici bir duygu yoğunluğunu yaşamak, heyecan duymak" anlamınfdaki fiil, "heyacanlanmak"tır. "Heyecan yapmak" da nereden çıktı?)
 
Orada ne olduğunu ben de siz de tahmin edebiliyorsunuz. (Müge Anlı, Tatlı Sert, atv, 20.01.2010/12.28)
("Siz de tahmin edebiliyorsunuz" tamam da; "ben de tahmin edebiliyorsunuz" ne demek oluyor?)
 
Her zaman olduğu gibi "leydiis först" diyelim. (Tunç Tuncel, TRT TV 1, 27.01.2010/8.15)
(Türkçesi -"Hanımlar/kadınlar önce"- varken, deyimin İngilizcesini -Ladies first- kullanmak. Hem de TRT'de...)
 
Başka bir arzun, isteğin var mı? (Uğur Yücel, Canım Ailem, atv, 23.01.2010/15.03)
("Arzu" ve "istek" eş anlamlı iki sözcüktür, peş peşe kullanılamaz!)
 
"Ay Em Ef anlaşmaları...", "Ben de Ay Em Ef'le anlaştım." (Seyfettin Gürsel, TV 24, 21.01.20010/16.44)
(Uluslararası Para Fonu'nun kısaltması "İ Me Fe" şeklinde seslendirilir amma...)
 
"Gidiyorlar o kamelyada oturuyorlar.", "Kamelyada oturup konuşuyorlar." (Müge Anlı, Tatlı Sert, atv, 27.01.2010)
(Müge Anlı da Hürriyet'in Ankara Temsilcisi Nur Batur'a öykünüyor ve "kameriye"yi "kamelya" yapmakta bir sakınca görmüyor. Eh yakında "Kamelyalı Kadın'ı da "Kameriyeli Kadın" yaparsa hiç şaşırmayalım!!! Kameriye: "Bahçelerde yazın oturulmak için yapılan, kafes biçiminde, kubbeli, üstü yeşilliklerle sarılan süslü çardak"; Kamelya: "Çaygillerden, büyük, beyaz, pembe ya da kırmızı renkte çiçekler açan, dayanıklı yapraklı bir bitki, japongülü, çingülü")
 
Kandırmaya müsait olan çocuklar. (Arif Verimli, Tatlı Sert, atv, 27.01.2010)
(Çocuklar, "kandırmaya müsait" değil, "kandırılmaya müsait"tir.)
 
Çarkları dönderdiğiniz takdirde. (Abdüllatif Şener, Star TV, 24.01.2010/13.20)
(Çarklar, dönderilmez; döndürülür.)
 
Kızmaya da başlayadabiliyorum. (Cüneyt Ülsever, Star TV, 24.01.2010/12.57)
("Da" bağlacı, kelimenin ortasına konulmaz; ayrıca ilk "da" gereksiz olarak kullanılmış. Doğru ifade: "Kızmaya başlayabiliyorum da"
 
Bir sürü insan içerde. (Ruhat Mengi, Star TV, 24.01.2010/13.30)
("Sürü"nün anlamı, "evcil hayvanlar topluluğu" olduğuna göre...)
Kareografilerini hazırlayan... (Tunç Tuncel, TRT TV 1, 27.01.2010/8.25)
"Dans adımlarının kâğıda geçirilmesi" anlamındaki kelime, "kareografi" değil, "koreografi"dir.)
 
Çevik Bir ve Özkasnak'ın...(Mehmet Tezkan, Star TV, 24.01.2010/13.27)
("Kasnak" kelimesine durum/ilgi eki ulandığında sondaki "K" harfi yumuşar. Doğru yazım: Özkasnağ'ın...)
 
Şenol Hoca biraz mütevazi konuştu. (Güvenç Kurtar, Lig TV, 24.01.2010/17.19)
(Şenol Hoca "mütevazi" -paralel- konuşmaz, "mütevazı" -gösterişsiz, iddiasız- konuşur.)
 
Nemalanmak (....) 300 puan kazandırdı. (İhsan Varol, Kanal 1, 11.01.2010/20.10)
("Nema" -faiz, ürem- kelimesi "nemaa" şeklinde seslendirilir. "Kelime Oyunu" programını sunan kişi, telaffuz kurallarına uymaz ise...)
 
Neill, Avustralya'nın başkenti Sidney'de doğdu. (Lig TV, erkek iç spiker, 23.01.2010/17.00)
(Avustarla'nın başkenti "Sidney" değil, "Canberra"dır. "Sidney" bilindiği gibi "Yeni Güney Galler" -Nev South Wales- eyaletinin merkezidir.)
 
Koşulsuz şartsız bu fırsat kaçmaz. (atv, erkek iç spiker, TELEKOM reklamı, 23.01.2010/15.12)
("Koşul" ve "şart" eş anlamlı iki kelimedir; peş peşe kullanılamaz.)
 
Vistula Nehri'nden kopan buz parçaları... (Star TV, bağırarak haber okuyan erkek iç spiker, 28.01.2010/19.55)
("Vistül" Nehri, bağırarak haber okuyan erkek iç spikerin dilinde "Vistula" olup çıkıveriyor karşımıza!!!)
 
"Zanlıların eşgali belirlendi", "Marketçilerin verdiği eşgal doğrultusunda..." (Cem Öğretir, atv, 28.01.2010/19.02)
("Eşgal"in "meşguliyetler" anlamında olduğunu bir kez daha belirtelim. "Eşkâl"in "dıştan görünüş" olduğunu bilmeyen Cem Öğretir'e hiç yakıştıramadık doğrusu...)
 
1979'dan beri yer alan Galapagos Takımadaları'nda Ekvator Çevre Bakanı Marcela Aguinaga ile de görüştü.(www.cnnturk.com, 17.03.2009)
("Ekvator" ile "Ekvador"u karıştırma sırası, Hıncal Uluç'tan sonra CNN-TÜRK'e gelmiş olacak ki...)
 
Irak'a demokrasi gelmeden sivil savaş çıkabilir. (Yeni Asya, 04.08.2006)
("İç savaş/dâhili harp" tamlaması karşımıza "sivil savaş "olarak çıkıyor. İngilizce "civil war"ı kelime kelime tercüme etmeye kalkarsanız olacağı budur!!!)
 
Hiç peşinatsız, kredi kartsız 24 ay taksitle... (EVKUR reklamı, televizyonlar, 08.02.2010)
("Hiç" kelimesi kullanılmadan "peşinatsız" demek varken...)
 
Gazetenin deneyimli editörleri tarafından oylamaya sunulan en inandırıcı komple teorileri...: (www.sabah.com.tr, 25.12.2009)
(Hasan Mezarcı ve Şevki Yılmaz'a öykünen sayfa editörü, "komplo teorisi"ni, "komple teorisi" yapmakta bir sakınca görmemiş.)
 
Vergi incelemelerini, istemediği mükelleflerin tepesinde demokrasinin kılıcı gibi kullanmak isteyen AKP’nin... (Mustafa Özyürek, www.chp.org.tr/HaberDetayi, 21.12.2009)
("Damokles'in kılıcı" chp.org'da, "Demokrasinin kılıcı" oluvermiş...)
 
Evrakta tahribat ve sahtecilik suçundan hakkında soruşturma açılan Avcı... (www.bianet.org/r/Rize Karadeniz gazetesi, 09.02.2002)
("Evrakta tahrifat" suçu, bianet.org'da "evrakta tahribat" oluvermiş.)
 
Kısacası erkeklik meselesine kafa yorarken, hücceten kalpten gidebilirsiniz! (Mine Şenocaklı, Vatan, 08.04.2007)
("Ansızın ölmek" anlamındaki "fücceten" kelimesi Mine Şenocaklı'nın kaleminde "hücceten" oluvermiş.)
 
Başbakan Demirel’di, Özal’da müsteşar... (Hasan Pulur, Milliyet, 14.02.2010)
("Dahi" anlamındaki bağlaç, kelimeden ayrı yazılır. Doğru yazım: "Başbakan Demirel'di, Özal da müsteşar..."
 
Zaten Tarık Buğra ismi ile en çok özdeşen bir romandır Küçük Ağa. (Mehmet Nuri Yardım, www.mehmetnuriyardım.com, 05.10.2006)  
"Özdeşleşmek" -özdeş duruma gelmek- fiili, M.N.Yardım'ın köşesinde, hiçbir anlamı olmayan "özdeşmek"e dönüvermiş)
 
EĞRİSİ DOĞRUSU'NDAN:
Don’t You Speak English... Vah.. Vah...
 
HÜSEYİN Movit arkadaşımla bu konuda yarış edemem. Zaten hiç hatasız yazdığımı da asla söyleyemem. Herhâlde o, benim yazılarımdaki yanlışları görüyor ama nezaketen yüzüme vurmuyor. Yine de sokaklarda rastladığım dil çarpıklığı konusuna bir kere daha girmeme izin vermesini isteyeceğim.
 
Hayli zaman evvel, trende karşımda oturan bir hanımın gömleğinin göğsündeki yazıyı aktarmıştım. Bir kaplumbağa resmi vardı ve üzerinde "Help me" yazıyordu. Açıkça "Bana yardım et" diyordu. Bir saat kadar süren yolculuk boyunca  hapse düşmeme sebep olmayacak bir girişimle kaplumbağayı nasıl kurtarabileceğimi hep düşünmüş, sonunda imkânsızlığına karar vermiştim. 
 
Bu kez daha da genç bir kızın gömleğinde "Make your love mild" yani "Aşkın yumuşak olsun" yazısını gördüm. İsterseniz "Aşkı yumuşak yap" diye de çevirebilirsiniz. Tabii ki benim gibi seksenlik birine değil, yaşıtı gençlere hitap ediyor. Ama aklıma hep gelen, bu gömlekleri giyenler, ya da alırken tercih edenler acaba gerçekten yazıların anlamını biliyorlar mı?..
 
Benzeri ve bazılarının anlamını da çözemediğim, bazan da aceleyle yazarken eksik not aldığım yazılardan örnekler verebilirim:
 
Home grown annual jam
Master class
Popeye the sailor
Tigers League
Ich habe keine Freunde
Who thinks that man lucks
Drummer wanted
Iron Horse
 
Bu sonuncusu da bir davetiye olabilir ama acaba giyen gerçekten anlamını biliyor mu, şüpheliyim. Basınımız da bu akıma destek vermekte fırsat kaçırmıyor. İşte birkaç örnek:
 
Haber ve köşe yazası başlıklarından: "One minute the end"; "Prenses Diana’nın French Lover’ı"; "Light/Zero Laiklik"; "Başbakanın özerklik çıkışına no comment". Aralarında Tek beğendiğim "Ooof Off Line" isimli köşe yazısı başlığı oldu.
 
Haber Türk’tki bir haberde Beykoz’un Küçüksu kentinde, "evcil hayvan mağazasının sahiplerinin dükkânlarına semtin ismini İngilizce olarak koydukları belirtilmiş: "Mini Water". Hadi Türk aldırmaz diyelim ama İngilizce bilen neden su almak için oralara gelsin?
 
Hıncal Uluç yazısına "I have a dream…" başlığını atmış ama hemen açıklamayı da ihmal etmemiş: "Başlıktaki laf İngilizce. Bilerek yazdım. Çünkü İngilizce bilmeseniz bile bu lâfı bilirsiniz. Bir yerden duymuşluğunuz vardır. Dünyanın her yerinde de bilinir zaten."
Bu değerlendirme "Help me" gibi "Make your love mild" ve "Ich habe keine Freunde"yi kullananların da o dilleri bilmeseler de lafları bildiklerini düşündürüyor; yani açıkça birer davet, Hıncal’a göre.
 
Rastladığım tek Türkçe yazılı gömlekler kaç gencin üzerindeydi: "Alayına Ulan… Sarı Ulan… Kırmızı Ulan… Lacivert Ulan..." Futbol sahalarında son zamanlarda beliren gerginlikleri anımsayınca ne demek istediklerini anlamak için sorgulama cesaretini gösteremeden oradan uzaklaştım.(Orhan Koloğlu, Bizim Gazete, 16.02.2010) 
 
Saygılarımla,
Hüseyin Movit
Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme Grubu Kurucu Başkanı/Eleştirmen 
    
Bu haberi toplam 10 kişi beğendi.
Genç Medyacılara Yol Haritası (116) - 08.02.2012 14:08:40 Genç Medyacılara Yol Haritası (115) - 30.01.2012 09:06:04 Genç Medyacılara Yol Haritası (114) - 23.01.2012 09:05:42 Genç Medyacılara Yol Haritası (113) - 16.01.2012 09:22:19 Genç Medyacılara Yol Haritası (112) - 09.01.2012 09:08:55 Genç Medyacılara Yol Haritası (111) - 02.01.2012 08:55:24 Genç Medyacılara Yol Haritası (110) - 26.12.2011 12:31:48 Genç Medyacılara Yol Haritası (109) - 19.12.2011 11:41:00 Genç Medyacılara Yol Haritası (108) - 09.12.2011 11:58:58 Genç Medyacılara Yol Haritası (107) - 28.11.2011 09:38:50 Genç Medyacılara Yol Haritası (106) - 21.11.2011 14:30:25 Genç Medyacılara Yol Haritası (105) - 31.10.2011 13:03:34 Genç Medyacılara Yol Haritası (104) - 24.10.2011 11:27:36 Genç Medyacılara Yol Haritası (103) - 17.10.2011 12:38:43 Genç Medyacılara Yol Haritası (102) - 11.10.2011 10:15:47 Genç Medyacılara Yol Haritası (101) - 03.10.2011 14:15:13 Genç Medyacılara Yol Haritası (100) - 26.09.2011 11:30:31 Genç Medyacılara Yol Haritası (99) - 19.09.2011 12:50:02 Genç Medyacılara Yol Haritası (98) - 12.09.2011 15:04:06 Genç Medyacılara Yol Haritası (97) - 05.09.2011 17:37:28 Genç Medyacılara Yol Haritası (96) - 28.08.2011 08:43:48 Genç Medyacılara Yol Haritası (95) - 22.08.2011 16:38:54 Genç Medyacılara Yol Haritası (94) - 15.08.2011 09:55:08 Genç Medyacılara Yol Haritası (93) - 08.08.2011 10:11:48 Genç Medyacılara Yol Haritası (92) - 01.08.2011 10:58:04