Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
  Yazarlar
Hüseyin MOVİT
Genç Medyacılara Yol Haritası (23)
25.01.2010 10:06:53
YANLIŞI BULUN:
Açık anlatımıyla, bu gibi konutlar “Hiç peşinatsız, sabah tapuyu al, akşam taşın 72 ayda taksitle öde” formulü ile satılıyor (Güngör Uras, Milliyet, 24.01.2010)
 
Her gün bir yenisini, ancak miyadı dolduğu için duyabildiğimiz akıl ve vicdan... (Ayşe Böhürler, Yeni Şafak, 23.01.2010)
 
'Baharın gülleri açtı, yine mahsundur...'mu gönlünüz? (Ayşegül Aldinç, Sabah, 23.03.2001)
 
Yanlışlarını suskun kalarak kabul ediyorlar, ama hatalarından erkekliklerini helal gelmemesi adına dönmüyorlar. (Güntay Şimşek, Sabah, 18.08.2004)
 
Asım Bezirci, Atillâ İlhan gibi arkadaşlarıyla yine cezaevine tıkıldı.(Soner Yalçın, Hürriyet, 17.01.2010)
 
 "Seni yoksulken gördüm, daha güzeldin/gel ey mahcubiyet, saklan arkama" diyor sözgelimi ve hep bu mihvalde sanki geçerken söyleyip bırakıyor.(Haydar Ergülen Radikal, 12.11.2004)
 
"Beynelminel'i sakın kaçırmayın diyecektim", "Dertler beynelminel yani!" (Balçiçek Pamir, Sabah, 27.01.2007)
 
Daha henüz dün gibi (Sevin Okyay, Radikal, 13.02..2007)
 
Batı karşısında imaj yarışı, Hidiv Mehmet Ali Paşa ile II. Mahmut'a kadar dayanıyor.(Fatma Karabıyık Barbarosoğlu, Yeni LŞafak, 15.01.2010)
 
Abdullah Öcalan'a yönelik ölüm cezası kararının ağırlatılmış müebbet hapse çevrilmesi Türkiye'nin de üyesi olduğu Avrupa Konseyi'nde memnuniyetle karşılandı (arsiv.ntvmsnbc. com. 04.10.2002)
 
Banka zararlarıyla birlikte mali portresi de ortaya çıkmış ve dip dalgalar 2001 yılında yüzeye vurmuştu.(Mustafa Özcan, Millî Gazete, 20.12.2008)
 
Bu kararlılığımızı ve azmimizi sınama gafletindeki dahili ve harici bedbahtlar bir kez daha kahredici yumruğumuzun altında yok olacaktır.(Tarık Işık, Radikal, 19.03.2008)
 
Marlborough sigaralarını yapan Philip Morris şirketinin merkezi de eyalet başkenti Richmond şehrinde.. (Hıncal Uluç, Sabah, 13.01.2009)
 
"Fakat siz ikinciyi es geçiyorsunuz” diyerek önce kendilerine sütten çıkmış ak kaşık payesi biçiyorlar. (Hadi Uluengin, Hürriyet, 13.01.2010) 
 
GEÇEN HAFTAKİ "YANLIŞI BULUN"A CEVAPLAR (CEVAPLAR PARANTEZ İÇİNDE:
Ultra Arslanlar Grubu'nun üyesi olan Şener, Demir'i birlikte saçlarından tutup otomobilinden çıkarttıktan sonra sevgilisiyle birlikte tekme tokat dövdü.(Radikal, 11.01.2010)
(Cümledeki ilk "birlikte" kelimesi gereksiz olarak kullanılmış.)
 
Zinayı becermiş de intiharı başaramamış, diye giriyor Refik Erduran konuya. Kocası da bağışlamış hasbayı. (Hakkı Devrim, Radikal, 12.01.2010)
("Kız veya kadınlara şaka veya alay yollu söylenen söz", "hasba" değil, "haspa"dır.)
 
Birincisi, üç-beş tane askerin tutuklanması, üç-beş tane askerin sorgulanması, soruşturulması... (İsmet Berkan, Radikal, 09.01.2009)
(İnsanlardan, nesneymişçesine taneyle bahsedilmez. "Üç-beş tane kalem" denilir de...)
 
Aksine onun nev-i şahsına münhasır bir tarzı, bir üslûbu, bir ifadesi, bir söyleyişi, bir duruşu vardır. (Mehmet Nuri Yardım, www.mehmetnuriyardim.com, 20.03.2008)
("Nevi şahsına münhasır" sözü bir tamlama değildir. "Kendinden başka kimseye benzemeyen" anlamındaki deyim, "nev-i şahsına münhasır" şeklinde yazılamaz!)
 
Malumu ilan etmek... (Banu K. Yelkovan, Radikal, 07.01.2005)
("Bilinen ve açık olan bir şeyi söylemeye, açıklamaya kalkmak" anlamındakı deyim, "malumu ilan etmek" değil, "malumu ilam etmek"tir.)
Temerrüt kaç? 1929... Ben şimdi 77 yaşında filanım. (Belgin Çoban, Sabah, 01.01.2006)
("Doğma, doğum" -insan için- anlamındaki kelime "temerrüt" (direnim) değil, "tevellüt"tür.)
 
Örneğin yakın plan programında TCK'ndaki değişiklikleri ne kadar ele aldığımı hatırlamıyorum bile. (arsiv.ntvmsnbc.com, 30.04.2004)
("Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır: BDT'ye, TDK'den, THY'de..." bu bir kuraldır. Doğru yazım: TCK'deki...)
 
Bizde kol kırılır, yen içinde kalır. (İsmet Berkan, Radikal, 05.01.2009)
(Atasözünün doğrusu: "Baş kırılır (yarılır) fes (börk) içinde, kol kırılır yen (kürk) içinde" bk. TDK-Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü)
 
Batı'nın 2004'te devirmeye çalıştığı Ekvador Ginesi Başkanı ölüm döşeğinde", "Afrika'nın diktatörlükten yakasını kurtaramayan küçük ülkesi Ekvador Ginesi..." (Radikal, 04.09.2006)
(Ülkenin adı "Ekvador Ginesi" değil, "Ekvator Ginesi"dir.)
 
Avrupalıyı dinlersiniz de Oktay Ekşi'yi kulak arkası edersiniz.. (Hasan Pulur, Milliyet, 31.01.2007)
(Deyimin doğrusu, "kulak arkası etmek" -sonradan içilmek üzere sigarayı kulak arkasına iliştirmek- değil, "kulak ardı etmek"tir -dikkate almamak, göz önünde tutmamak-)
 
Koru bugünkü yazısında Eğin'e yanıt olarak, Akşam Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Serdar Turgut'un kendisi ile ilgili düşüncelerine göz atmasını sağlık verdi ...(h2.haberturk.com, 26.12.2007)
(Deyimin soğrusu "iyi, uygun olduğunu söylemek, tavsiye etmek" anlamında "sağlık vermek" değil, "salık vermek"tir)
 
Ne olacak şimdi?. Sen de haklı olabilirsin, ben de.. (Hıncal Uluç, Sabah, 19.12.2009)
(Sayın Uluç, iki özneye tek yüklem uyguluyor. Doğru ifade: Sen de haklı olabilirsin, ben de haklı olabilirim.)
 
“Unesco”da görev yapmış, Afrika’da bulunmuş. (Hasan Pulur, Milliyet, 31.12.2009)
(Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları genellikle her kelimenin ilk harfinin büyük olarak yazılmasıyla yapılır. Doğru yazım: UNESCO)
 
Cenap Şahabettin'in Elhán-ı Şitá'sı (Kış Güzellikleri) kendini anımsatır işte o zaman... (Doğan Hızlan, Hürriyet, 06.01.2002)
(Sayın Hızlan, "Elhan-ı Şita"yı "Kış Güzellikleri" olarak belirtiyor, tamlamanın açıklaması "Kış Şarkısı"dır.)  
 
Ama Galatasaray’ın birkaç maçtır yaptığı anlamsız ofsayt taktiklerindeki şaşkın hali sanırım Gençlerbirliğili oyuncuları da şaşırtmış olacak ki... (Rıdvan Dilmen, Milliyet, 20.12.2009)
"Birliği", "gücü" , "pazarı" ve "meydanı" ile biten birleşik kelimelere "-lı" ve "-lu" yapım eki ulandığında, "ü", "ı" ve "i" eki düşer. "Gençlerbirliğili" değil, "Gençlerbirlikli"; "Ankaragücülü" değil, "Ankaragüçlü"; "Adapazarılı" değil, "Adapazarlı" ; "Çeşmemeydanılı" değil, "Çeşmemeydanlı"; "Okmeydanılı" değil, "Okmeydanlı"; "Samanpazarılı" değil, "Samanpazarlı" şeklinde yazılır ve söylenir...
Hem kahrolsun Amerika, hem yaşasın Dolar... (İbrahim Tenekeci, Millî Gazete, 14.12.2009)
(ABD'nin parası olan "dolar",  özel isim değil cins isimdir ve küçük harfle başlatılması gerekir!!!)
 
3. Selim bu itirazları kulak arkası etti.  (Avni Özgürel, Radikal, 13.12.2009)
(3. Selim, itirazları "kulak ardı" etmek varken, niçin "kulak arkası" etsin?)
 
Sofralık zeytinden Domat türü yeşil zeytinin 100 bin tonu ihraç ediliyor. Bu ihracattan 100 bin dolar geliyor. (Güngör Uras, Milliyet, 17.01.2010)
(Sayın Uras'ın verdiği bilgilere göre, Domat türü zeytinin kilosu bir kuruşa bile gelmiyor!!!)
 
O yıllarda kömür sıkıntısı var, sanıyor ki elden ele dolaşan bildiriyi imzalarsa 500 kilo kömür verilecek...(Hasan Pulur, Milliyet, 31.12.2009)
(Bildiriyi imzalayanlara 500 kilo kömür değil, 500 kiloluk "kömür ordinosu" verilecekti...) 
 
YAKINDAN KUMANDA'DAN:
 
Medyacının El Kitabı
Ona "Türk Dili'nin Don Kişot'u" diyorlar. En büyük meşguliyeti, gazeteleri satır satır okuyup, televizyon programlarını kelime kelime takip ederek, dil yanlışlarını bulmak ve düzeltmek. Bunu hiç bir maddi karşılık beklemeden yapıyor. Zaten "gönüllü" olarak anılması ve yel değirmenlerine karşı mızrak sallaması da bu yüzden...
 
Bu köşenin sadık okurları, bu ağdalı peşrev faslının ardından sevgili ağabeyim Hüseyin Movit'ten söz ettiğimi anlamışlardır. En az haftada bir olmak üzere beni arar, "Merhaba sevgili kardeşim" dedikten sonra o hafta içinde yaptığım dil yanlışlarını işaretler. Bir de sınav yapar ki, bakalım doğrusunu biliyor muyum? Yani yaptığım hatanın bilgisizlikten mi yoksa "tashihten" mi kaynaklandığını öğrenmek ister.
 
Sohbetin arkasına bir de enfes hatıra ya da harika bir fıkra bağlar ki, eğer canımı acıtmışsa, pansuman olsun... Hüseyin Movit, son kitabı Suçlular Aramızda'da yine yazılı ve görsel medyadaki yazım ve telaffuz hatalarını ismiyle, cismiyle, günüyle, saatiyle hatta dakikasıyla not etmiş. Onunla da yetinmeyip, yanına "doğrularını" iliştirmiş. Kara tahtaya kalkanlar arasında her gün yazılarını keyifle okuduğumuz, programlarını pür dikkat izlediğimiz ve Türk dilini herkesten iyi kullandıklarını "sandığımız" çok ünlü isimler var.
 
 Vallahi ne yalan söyleyeyim, kitabın her sayfasını elim titreyerek açtım. Adım "sınıfta kalanlar" listesinde yer alacak diye ödüm koptu. Ama gördüm ki, Movit'in tedrisatından geçmiş olmak, sınıfı da geçmemi sağlamış... Ben Millî Eğitim Bakanı'nın yerinde olsam, Suçlular Aramızda'yı yardımcı ders kitabı olarak önerirdim. Zira çocuklara dilimizi öğretmenin, yanlışları ve doğruları en neşeli örnekleriyle sunmanın bundan daha iyi bir yöntemi olamaz. (Yüksel Aytuğ, Sabah/Günaydın, 06.09.2008) 
 
Saygılarımla,
Hüseyin Movit
Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme Grubu Kurucu Başkanı/Eleştirmen
    
Bu haberi toplam 2 kişi beğendi.
Genç Medyacılara Yol Haritası (116) - 08.02.2012 14:08:40 Genç Medyacılara Yol Haritası (115) - 30.01.2012 09:06:04 Genç Medyacılara Yol Haritası (114) - 23.01.2012 09:05:42 Genç Medyacılara Yol Haritası (113) - 16.01.2012 09:22:19 Genç Medyacılara Yol Haritası (112) - 09.01.2012 09:08:55 Genç Medyacılara Yol Haritası (111) - 02.01.2012 08:55:24 Genç Medyacılara Yol Haritası (110) - 26.12.2011 12:31:48 Genç Medyacılara Yol Haritası (109) - 19.12.2011 11:41:00 Genç Medyacılara Yol Haritası (108) - 09.12.2011 11:58:58 Genç Medyacılara Yol Haritası (107) - 28.11.2011 09:38:50 Genç Medyacılara Yol Haritası (106) - 21.11.2011 14:30:25 Genç Medyacılara Yol Haritası (105) - 31.10.2011 13:03:34 Genç Medyacılara Yol Haritası (104) - 24.10.2011 11:27:36 Genç Medyacılara Yol Haritası (103) - 17.10.2011 12:38:43 Genç Medyacılara Yol Haritası (102) - 11.10.2011 10:15:47 Genç Medyacılara Yol Haritası (101) - 03.10.2011 14:15:13 Genç Medyacılara Yol Haritası (100) - 26.09.2011 11:30:31 Genç Medyacılara Yol Haritası (99) - 19.09.2011 12:50:02 Genç Medyacılara Yol Haritası (98) - 12.09.2011 15:04:06 Genç Medyacılara Yol Haritası (97) - 05.09.2011 17:37:28 Genç Medyacılara Yol Haritası (96) - 28.08.2011 08:43:48 Genç Medyacılara Yol Haritası (95) - 22.08.2011 16:38:54 Genç Medyacılara Yol Haritası (94) - 15.08.2011 09:55:08 Genç Medyacılara Yol Haritası (93) - 08.08.2011 10:11:48 Genç Medyacılara Yol Haritası (92) - 01.08.2011 10:58:04