Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
  Yazarlar
Olgar ATASEVEN
Bir reklamın çizdiği iş adamı portresi!
11.12.2009 11:31:05

Bu yazımda bir reklamın bende çağrıştırdıklarından yola çıkmak istiyorum. Yaklaşık 10 gündür televizyonlarda izlediğimiz bir reklam filmi var. Reklam filmi Türk Ekonomi Bankası'na ait. Bankanın reklamla hedeflediği kitle KOBİ’ler. Bireysel müşteriye bir mesaj yok. Tamamen büyümek isteyen orta ölçekli ve altındaki şirketler hedef alınmış. Buradaki pazar payını arttırmak isteyen banka güzel esprili bir prodüksiyon gerçekleştirmiş.

Reklam etraf kırık dökük ve dağınık bir büroda başlıyor. İş adamımız yakası bağrı açık, pejmürde bir görüntüde. Banka yetkilisini “ocağına düştüm abi”, “beni adam et” tarzında bir hoşgeldin ile karşılıyor. Hatta ablacım abimize hemen çay getir, ikramı eksik etmeyelim uslübu ile “abicim” meselesi pekiştiriliyor. Banka yetkilisi verimlilik diyor bizim pejmürde bir düzeliyor. Analiz diyor koltuk değişiyor. Kısacası ağzından bal damlayan yetkilinin her kelimesi ile ofis ve bizim işadamı değişiyor. Değişim çaycı ablasına kadar sürüyor. Reklamda işadamımız geliştikçe, saçlar biryantinli hafif çakma çapkın durumunu alırken, çaycı ablamız ise, bizim “çaylaarr” diye bağıran çaycı Hüseyin’e nazire edercesine çok seksi ve azıcık da flört eder bir hava ile patrona göz kırpıyor. Tabi biz seyirciler göz kırpılan patronun bakışlarından da aklından neler geçirdiğini çok iyi anlıyoruz. Prodüksiyonda büyüme kavramı ile özdeşleşen simge ise patronun göbeği. İşinde seni büyüttüm, büyüteceğim diyen bankanın kanıtı, şişen göbek. Seyrederken oldukça eğlenceli ama beni bir o kadar da düşündüren bir reklam.

İşte bu reklam bana değişen yaşantımızın ve değerlerimizin nereye vardığını da çok iyi anlatıyor. Eskiden bir “varyemez” amcamız vardı. Biraz daha aristokratı ise “akbaba” dergilerinin çizimlerinde olduğu gibi elinde purosu, smokinli bir tipti. Ayrıca sinemamızda Hulusi Kentmen tiplemesinde babacan sanayicilerimiz vardı. Bu iş adamlarımız çizgilerden yaşama yansırken belirli bir aristokrak ve kültürel kimlik ile yansırdı. Bu iş adamı entelektüel olmasa da kendisini operada, operetlerde seyirci olarak görürdük. Ahlaki bozulması olarak bize yansıyan sadece parayı kullanma veya etrafına kullandırtmama biçimiydi.
 
Şimdiki banka reklamında çizilen karikatür ise ne yazık ki günümüzün gelinen iş adamı portresini yansıtıyor galiba. İş adamımız nasıl mı? Geçmişle karşılaştırıldığında hala kilolu. Ama geçmişe göre daha hazır bekleyen. Hemen olsun. Bana bir sihirli değnek dokunsun diyen. Daha ahlaksız. Yanında çalışan çaycıya bile göz koyabilen. Hava atmayı seven. Biraz da gösteriş budalası. Her şey benimci. Ne oldum delisi. 

Dikkat ederseniz bir üstteki paragrafta “galiba” dedim. Galiba diyorum çünkü ben aslında bu reklamla çizilen portrenin hangi büyüklük seviyesinde olursa olsun gerçeği yansıtmadığını düşünüyorum. Özellikle Anadolu’yu gezen ve bu anlamda iş için sıklıkla KOBİ seviyesinde ziyaretleri olan birisi olarak, neredeyse bu tanıma uyabilecek pek kimseyi görmedim bile diyebilirim. Ama gel gör ki reklam, çok iyi bir algı belirleyici ve yönlendirici. Seyredenler, büyükten küçüğe herkes iş adamı dendiğinde bu profili gözünde resimleştiriyor olacak. Bu resim ise işadamı denen ve toplumun ekonomik ivmesi olan kesimin sembol ve simge olarak zayıflamasına yol açıyor. Bir küçük anıyla algıların nasıl basit bir şekilde, bazen çok kolay ve hiç tahmin etmediğimiz şekilde oluşabileceğini açıklamak istiyorum. Bundan yaklaşık 6 yıl önce Van’a bir seyahatim olmuştu. Çocuklarla bir araya geldik. Konuşma fırsatımız oldu. İlkokul çocukları ben İstanbul’da çalışıyorum dediğimde çok şaşırdılar. İstanbul’da çalışılıyor mu ki? diye sordular. Ben çalıştığımızı onlara anlatmaya çalıştım. Ne kadar başarılı oldum bilemiyorum? Ama esas onların bana bu soruyu sormalarına sebep olan nedeni ağızlarından duyduğumda esas şoku yaşadım. Çocuklar magazin programlarını görüyorlardı. Bu programlarda hep eğlenen İstanbul’lular ve gezen tozan bir kent vardı. Tazecik beyinleri İstanbul’lu insanları sadece geceleri eğlenen bir halk kitlesi olarak hafızalarına taşımıştı.  

Görüldüğü gibi reklam eğlenceli ama beni çok düşündürdü. Her gün sabahları erkenden işinin başına geçen, işini ailesinden bile öne koyan, kan ter içinde çalışan, binbir zorluklarla baş eden, dünyaya açılmaya çalışan, yatırıma kaynak bulmak için en ufak kuruşunu saklayan sanayici ve iş adamlarımızı da düşündürüyordur herhalde. Ama ne düşündüklerini ve nasıl yanıt verdiklerini bize en iyi reklam veren söyleyecektir. Merak ediyorum doğrusu?
 
Not: Reklam filmini izleyemeyenler, Medyaloji’nin arşivinde yer alan videoyu bu linkten  izleyebilirler.
 
Olgar Ataseven
Marka ve İletişim Danışmanı
 
    
Bu haberi toplam 13 kişi beğendi.
Tüketicinin dilinden hayvanlar anlar! - 31.01.2012 15:48:01 Volkswagen – Gücün Karanlık Tarafı! - 19.01.2012 11:23:19 Bu gençleri anlamıyorum! - 06.01.2012 11:46:25 Kesmece bunlar! - 16.12.2011 12:42:59 Muhatap Türk Kardiyoloji Derneği mi? - 09.12.2011 10:19:51 Van’dan sonra... Fırsatçılar! - 02.12.2011 11:15:45 KDV artmalı! - 25.11.2011 14:37:10 Türk’ün Türk’e propagandası gerekiyor! - 15.11.2011 11:43:53 Reklam, aldatmanın sınırında mı? - 01.08.2011 15:06:54 Senede bir gün! - 19.07.2011 14:13:53 Bu şike seni de beni de yakar! - 08.07.2011 12:24:33 Bankalar müşteriyi unuttu! - 28.06.2011 12:22:49 Altın Kelebek Ödülleri sahiplerini buldu! - 14.06.2011 14:22:53 Gazetecinin süzgeci ve eleği! - 02.05.2011 14:32:20 Ayın karanlık yüzü! - 15.04.2011 10:35:01 Bu da benim anayasam! - 01.04.2011 12:10:12 Olay, Olay, Olay! Ünlü manken pişti oldu! - 16.03.2011 10:13:11 Rakıdaki müthiş kazanç! 1 koy, 3 al! - 23.02.2011 12:37:17 Diesel bizi aptal yerine mi koyuyor! - 18.02.2011 10:27:38 Uludağ’ın yeni rakibi Erzurum! - 04.02.2011 11:44:59 Ben televizyoncuları anlamıyorum! - 28.01.2011 14:54:36 Aksırıncaya ya da tıksırıncaya kadar! - 21.01.2011 11:30:23 Bunu sen yapma Galatasaray! - 11.01.2011 15:10:38 Dünya Markalar Ligi’nde son durum - 06.01.2011 11:35:36 Bu kampanya gözünü çıkarır! - 21.12.2010 12:56:30