“İnternet medyasının anlık bir fotoğrafını çektik”,Medyaloji

“İnternet medyasının anlık bir fotoğrafını çektik”

01.08.2011 14:20:36

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’de ilk kez internet medyasının haber refleksini ölçümleyen bir araştırma yayınlandı. Bu güne kadar geleneksel mecralara yönelik analizleriyle dikkat çeken Medya Takip Merkezi (MTM ), ‘internet’e yönelik araştırmayı hem geleneksel hem de internet medyasıyla paylaştı. Bu yönüyle araştırma, internet siteleri için adeta bir ayna işlevi de gördü. Haber sitelerinin sadece ‘hız’ını ölçen değil, aynı zamanda Türkiye’deki internet yayıncılığının geldiği nokta konusunda önemli veriler sağlayan bu araştırmayı, MTM Genel Müdürü Halef Remzi Vayıs ile konuştuk.

İşte, internet medyasına yönelik olarak Türkiye’de bir ilki gerçekleştiren araştırmanın ortaya çıkışından sonuçlarına kadar çeşitli süreçleri değerlendiren söyleşimiz:

Geçtiğimiz günlerde Medya Takip Merkezi, internet medyasına yönelik bir araştırma yayınladı ve bu çalışma geniş yankı buldu. Araştırma fikri nasıl ortaya çıktı? Neyi hedefledi?

- İnternet medyasının sıcak habere refleksini ölçmeye yönelik bir araştırmaydı. İlk kez yapıldığı için geniş yankı buldu. Sonuçta herkes kendi yeteneğini ölçtürmek ve rekabetin neresinde durduğunu öğrenmek ister. İşini iyi yapmaya çalışan kişiler ya da kurumlar, bu tür araştırmaları çok önemser ve işlerine yarayacak her türlü bilgiyle ilgilenirler.

Biz bu araştırmayı yapmaya karar verirken, kimin öne çıkacağından çok, internet medyasının konuya dikkatini çekmeyi amaçladık. Bir yarışma birincisi aramadık. Genel olarak sektörün yeterliliğini ve yeteneklerini ölçmeyi hedefledik.

Araştırma, sonuçları itibariyle bize neyi gösterdi?

- Gördük ki, tam tahmin ettiğimiz gibi internet medyasının habercilik anlayışı ve yaklaşımı, olağanüstü ilerlemeler kaydetmiş. Gerçekten de, bu siteler bir okur için ciddi haber kaynakları olmuşlar. Yatırım yapılmış, hızlı, çeşitlenmiş ve güvenilir mecra algısı yaratan yayın kuruluşlarına dönüşmüşler.

Bilirsiniz, konvensiyonel medya mecraları, bundan 5-6 yıl öncesine kadar haber sitelerini, bırakın rakip olarak görmeyi, kaale bile almazlardı. Oysa bugün, geleneksel medya kökenli bazı gazetelerin sitelerine oranla, güne ve gündeme daha uygun hızda ve anlayışta habercilik yapan internet orijinli gazeteler gelişmiş durumda.

Bu haber sitelerinin bir kısmı, gazete siteleri ile yaşanan kıyasıya rekabette, öne dahi geçmiş görünüyorlar. En azından yeni okur tipi taleplerine daha çabuk adapte olmuş izlenimi yaratıyorlar.

Biz, bu araştırmayla sektörün bunun farkına varmasını sağlamayı, durup bir nefes alıp kendine bakmasını istedik.

Sizce internet medyası ‘hız ölçümlenmesi’ için hazır mıydı? Araştırma ile ilgili olarak nasıl tepkiler aldınız?

- Hazır olmaları gerekmiyordu. Veya biz bundan yola çıkmadık. Araştırmamız, durumun anlık bir resmini çekti. Aksi halde, poz verilmiş fotoğraf gibi bir şey olurdu.

Tepkiler genelde olumluydu. Araştırma haftası içindeki 5 önemli sıcak haberi, 40 haber sitesi üzerinden ele alıp inceledik. Bunların arasından önde gelen iki site, kendi teknik yapısından kaynaklı, listede hak ettikleri yerde olmadıklarını dile getirdiler. Ancak dediğim gibi, bizim amacımız birinciyi aramak değil, durumla ilgili saptamalar yapmaktı.

Sonuçta gördük ki, internet medyası her türlü ölçümlemeye hazır.

Araştırma sonrasında bir sitenin, deprem haberini deprem olmadan 4 dk. önce haber yaptığı tespit edildi. Bu konuda neler söylemek istersiniz?

- Evet, böyle bir durumla karşılaştık ama araştırma amacımızın kapsamına girmediği için bunu raporumuzda yorumlamadık. Bizim maksadımız yoruma değil, istatistiksel rakamlara dayalı bir ölçümleme gerçekleştirmekti çünkü.

Ancak durum bazı sitelerin ve okurların dikkatinden kaçmamış. Daha sonra kimi haber siteleri bu tespiti kamuoyu ile paylaştı.

Arama motorlarının sonuçlarının öncelikli indekslenmesi kriterleri arasında haberin giriş saati de etkin rol oynar. Örneğin siz bir haberi Google’da aradığınızda, aradığınız şeyin ilk sıralarda karşınıza çıkması, zaman kriterine de bağlı. Diğer şartlarda benzer özelliklere sahipseniz, Google haberin veriliş saatini de dikkate alıp diğer sitelerle karşılaştırır ve haberinizi ilk sıralara yerleştirir. Söz konusu site, böyle bir avantaj için tüm haber girişlerine genel bir uygulama yapıyor olabilir.

Bundan dolayı söz konusu siteyi suçlamak gibi bir niyetimiz olmaz. Suçlamak zaten ne kadar doğru olur bilemem ama bunların ortaya konmasında fayda olduğunu düşünüyorum.

MTM genellikle, düzenli analizler yapan bir kurum. Bu araştırmanın da devamı gelecek mi?

- MTM, aynı zamanda bir medya ölçümleme kuruluşu. Dolayısıyla buna benzer araştırmaları her zaman yapacaktır.

Bu konudaki bir araştırmayı, Türkiye’de ilk kez gerçekleştirdik. İlk olmasından kaynaklı bazı ufak tefek eksikler oldu. Ancak bundan sonra geliştirerek sürdürmek istiyoruz. Amacımız sektöre fayda sağlamak. Katkıda bulunmak isteyen haber sitelerinin önerilerine de açık olacağız.

www.medyaloji.net