02.06.2010 11:07:57Eskiden HBB (Has Bilgi Birikim) adında bir televizyon kanalı vardı. Bu televizyon kanalının ismi kişiye göre değişirdi. Şimdi bu yazıyı okuyanlar içinde bile bu kanalın ismini farklı söyleyenler olmuştur. Şimdi bu kanalın ismini yazarken sorun yok ama telaffuz etmeye başlayınca kanalın ismi kişiye göre değişiyor. Mesela benim hatırladığım kadarıyla, kimisi bu kanalın ismini “He Be Be”, kimisi “Eyç Bi Bi” , kimisi de “Ha Be Be” olarak telaffuz ederdi. Bir de itirafta bulunayım; ben bu yazıyı yazana kadar HBB kanalını yabancı sanıyordum, değilmiş, Türk kanalıymış.
Ülkemizde kullandığımız ürünlerin çoğu yabancı markalar. Çikolatadan, telefona, giyimden kozmetiğe, deterjandan margarine... Bu ürünlerin reklamlarında da genellikle yabancı kelimeler kullanılıyor. Bu yabancı kelimeler de nedense hep İngilizce oluyor. Misal, Kinder reklamında çikolataya “Çaklıt” deniyor. Tabi siz eğer Alman uyrukluysanız “Şokolade” de diyebilirsiniz. Kinder’in Türkiye’de yayınlanan ve başından sonuna kadar Türkçe seslendirilen, Türklerin oynadığı bu reklamda çikolata denmiyor da “Çaklıt” deniyor. Bizim de kafamız karışıyor. O reklamı ilk izlediğimde “Çaklıt”ın ne demek olduğunu düşündüm günlerce. En sonunda markete gidip baktım ambalajın üzerinde ne yazıyor diye. Meğersem “Çaklıt” dedikleri çikolatanın İngilizce olarak telaffuzu olan “Chocolate” imiş. Bu arada çikolata da Türkçe değilmiş, İtalyancadan girmiş dilimize…
Şimdi gelelim 200 Emel mevzusuna. Geçen akşam Habertürk’te reklamları izliyordum. Reklamlar ekranda ardı ardına dönerken bir parfüm reklamı çıktı, sanırım Giorgio Armani’ydi. İlgili marka yeni bir kampanya yapmış ve bu kampanyaya göre 200 ml değerindeki parfümü 100 ml fiyatına veriyorlarmış. Reklamda şöyle deniyordu “Yüz Emel Fiyatına İki yüz Emel”. Bir an başımı geriye doğru çektim, kaşlarımı yukarı kaldırıp “Nasıl yani?” dedim! Harbiden de “İki yüz Emel” ne ya? Sonra “Herhalde 300 Spartalı filmiyle dalga geçen bir film çıkıyor piyasaya ve bu reklamda o filmin reklamı” diye düşündüm. Çünkü o reklamda da 300 Spartalı’daki gibi kaslı bir erkek oynuyordu. İşin şakası bir yana, reklamda Giorgio Armani’nin 200 Mili Litre olan şişesinin 100 Mili Litre fiyatına verildiğinden bahsediyordu. Tabi yazarken “200 ml” olan ölçü telaffuza geldiğinde “İki yüz Emel” olarak söylenince insan ister istemez “İki yüz Emel”in ne olduğunu merak ediyor. Reklamda “İki yüz mili litre” dense sorun yok ama “İki yüz Emel” biraz garip oluyor!
İlaç mı, su mu?
Nestle’nin su pazarında faaliyet gösteren markası olan Püre Life’nin reklamı ekranlarda yerini aldı. Nestle, Püre Life ile suyu özdeşleştirmek istiyor ama reklam ürünün bir ilaç olduğu algısını yaratıyor sanki! Mesela ben reklamda söylenenleri dinlediğimde reklamdaki ürünün vücudumuzdaki su kaybını gideren bir ilaç olduğunu sandım. Ama Püre Life bir ilaç değil, sadece su. Reklamdaki ilaç algısı kelimelerin yabancı oluşundan da kaynaklanıyor bence. Bir de ürünün reklamında su pazarındaki diğer markalara haksızlık yapıldığını düşünüyorum. Çünkü vücudumuzun ihtiyaç duyduğu şey sudur. Püre Life ise sadece bir seçenektir. Düşüncem de yanılıyor olabilirim ama yine de paylaşmak istedim.
Türk Malı oldu Ortalık Malı
Geniş Aile’nin bu haftaki bölümünde Show TV’de yayınlanan “Türk Malı” dizisine taş atıldı. Aslında taş atmaktan biraz daha ileri gidildi sanki! Geniş Aile dizisinin karakterlerinden Ulvi bir ajansa başvurmuştu ve ilk iş olarak da bir dizide rol alacaktı. Ulvi dizi setine gittiğinde setteki yetkiliye ne tür film çekildiğini sordu. Oradaki yetkili de komedi dizisi çektiklerini, dizinin adının da “Ortalık Malı” olduğunu söyledi. Türk Malı’na ilk taşlar burada geldi. Devamında ise “Ortalık Malı” dizisinin içeriğinden bahsetti yetkili. Tam hatırlamıyorum ama “Atasözlerindeki kelimeleri değiştirerek komedi yapıyoruz” şeklinde bir cümle kurdu. Kanal D’de yayınlanan Geniş Aile Show TV’de yayınlanan Türk Malı dizisine kızmış olmalı! Çünkü kelimeleri değiştirerek, kelime oyunlarıyla komedi yapmak Geniş Aile’nin işiydi. Türk Malı ilk başlarda kelime oyunlarını pek kullanmıyordu ama sonraki bölümlerde Abiye Kuzu tiplemesiyle kelime oyunlarını sıkça kullanmaya başladılar. Çünkü Geniş Aile’deki kelime oyunları çok tutulmuştu. Tabi iki dizideki kelime oyunları birbirinden çok farklı aslında. Türk Malı dizisinde sadece Abiye Kuzu’nun cahilliğini ön plana çıkartmak için kullanılıyor kelime oyunları. Bu aynı zamanda diziyi Abiye Kuzu’nun götürdüğünün bir göstergesidir bence. Geniş Aile’de yapılan kelime oyunları ise çok zekice kullanılıyor. Eskilerden Turist Ömer’in konuşma üslubuna benziyor. Kelime oyunu yapabilmek için zeki olmalısınız ve kelime dağarcığınız geniş olmalı. Herhalde Geniş Aile dizisinin senaristleri Türk Malı’nın kendilerini taklit ettiklerini düşündüler ve dizinin bu haftaki bölümünde Türk Malı’na taş attılar. Türk Malı oldu Ortalık Malı!
Ben bu iki diziden Geniş Aile’yi beğeniyorum. Zekice yapılan kelime oyunları, gerçek mekânlar, sahnelerdeki akıcılık beni ekrana bağlıyor. Türk Malı ise zoraki “cahillik” vurgusuyla, sahte mekânları ve uzayıp giden sıkıcı sahneleriyle sabrımı zorluyor. Ama iki dizide de oyunculuklar harika. Geniş Aile’nin bu haftaki bölümünde Türk Malı’na atığı taş, Türk Malı’nın yeni bölümünde geriye iade edilirse ekranlar şenlenebilir. Belki diziler arası atışmalar reytinglere de yansır. Hatta internette fanlar arası çekişmeler başlar, belki de izleyiciler sokaklara dökülür, her izleyicinin elinde tutkunu olduğu dizi oyuncularının fotoğrafları, sloganlar, rakip kanala yürüyüşler… Aman Allah’ım! Olur mu? Kim bilir…