05.01.2010
Saat: 12:22
Saat: 12:22
Türkiye ve dünya, bu yıl hangi gelişmelere tanıklık etti? Ülkemizde, siyasetten ekonomiye, magazinden spora yıl boyunca neler yaşandı, konuşuldu, yazıldı? İşte Medya Takip Merkezinin gözünden 2009 yılı
Medya Takip Merkezi (MTM), 1700’ü aşkın gazete, dergi, TV kanalı ve haber sitesinde yayımlanan her haberi tek tek ve titizlikle incelemesi sonucunda elde ettiği ve her yılın sonunda kamuoyu ile paylaştığı “yılın medya raporu”nun sonuçlarını açıkladı.
| 2009 YILINDA EN ÇOK KONUŞULANLAR | |
| En çok konuşulan konu | Ekonomik kriz |
| En çok bahsi geçen siyasi | Recep Tayip Erdoğan |
| En çok bahsi geçen siyasi parti | AKP |
| En çok konuşulan ülke | Amerika |
| En çok haber olan ünlü | Hadise |
| En çok haber olan spor kulübü | Fenerbahçe |
| En medyatik futbolcu | Arda Turan |
| En medyatik teknik direktör | Mustafa Denizli |
| En medyatik kulüp yöneticisi | Aziz Yıldırım |
| * MTM'nin 2009 yılında, 1700'ü aşkın gazete, dergi, TV kanalı ve haber sitesinde yaptığı medya takip sonuçlarından derlenmiştir. | |
MTM’nin medya raporuna göre, 2009 yılının en çok konuşulan konusu, tüm dünyayı etkisi altına alan global ekonomik kriz oldu. Yıl boyunca 253 bin 458 habere konu olan ekonomik kriz, pek çok firmanın kapanması, işsizliğin artması ve yaşam kalitesinin düşmesiyle, etkisini ülkemizde de yoğun olarak hissettirdi. Kriz, televizyon ekranlarında, 2 bin 453 saat yer buldu.
Yılın en önemli gündem maddeleri arasında, ikinci sırada, Avrupa Birliği ile ilgili gelişmeler yer aldı. Avrupa Birliği, medyada toplam 240 bin 399 habere konu oldu.
2009 yılında Türkiye gündemini en çok meşgul eden konulardan üçüncüsü ise Ergenekon davası’ydı. Bitmeyen sansasyonları ve birbiri ardı sıra gelen dalgaları ile büyük tepkiler ve tartışmalara neden olan dava, 197 bin 676 habere konu edildi. Ergenekon Davası, televizyon ekranlarında ise 3 bin 375 saat yer buldu.
Yılın en çok konuşulan dördüncü konu başlığı, terör olaylarıydı. Kürt Açılımı ile de birlikte anılan terör olayları, ülkede farklı kesimlerde çeşitli tepkilere neden oldu. Bazı PKK’lı teröristlerin eve dönüşü ise gündemde önemli tartışmalar yaratan gelişmelerden biriydi.
Yerel seçimlerde partilerin meydan savaşı
2009 yılında yapılan yerel seçimler, partilerin meydan savaşına sahne oldu. Sene başında başlayan ve Mayıs ayına kadar yankıları devam eden yerel seçimler; Kılıçdaroğlu- Topbaş arasındaki büyük çekişme ve seçimlere şike karıştırıldığı iddialarıyla uzun süre tartışmalara neden oldu. Medyada 100 bin 547 habere konu olan yerel seçimler, televizyonlarda 2 bin 608 saat yer buldu.
Obama’nın Türkiye ziyareti ve Türkiye-ABD ilişkileri
Barack Obama’nın, yeni ABD başkanlarının geleneksel olarak ilk ziyaret ettiği Kanada’nın ardından, ikinci ziyaret edeceği ülke olarak Türkiye’yi belirlemesi, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak kabul edilirken, bu sıcak gelişme dünya ülkelerinin ilgisine de Türkiye’ye çevirdi. Obama’nın Türkiye ziyareti, medyanın yakın markajına giren konulardan biriydi. ABD Başkanı yıl toplamında ise 143 bin 249 habere konu oldu ve TV kanallarında 1.221 saat yer buldu.
Türk medyasında en çok yer verilen ülke de, açık arayla Amerika oldu. Dünyadaki en büyük güçlerden biri olan Amerika’nın, Türk medyasında, toplam 386 bin 218 haber ve yazıda bahsi geçti. Basının en çok ilgi gösterdiği ikinci ülke, 180 bin 676 haber ve yazıda bahsi geçen İsrail’di. İsrail’i, 164 bin 552 haberle Almanya izledi.
Mitingler/Protestolar
Ergenekon, terör, zamlar, ekonomik kriz, işsizlik, vb. pek çok konu, yıl boyunca halkı meydanlarda bir araya getirdi. Medyanın da yakın markajına giren miting ve protestolar, yıl toplamında 134 bin 695 habere konu oldu.
Domuz Gribi
Dünyada büyük endişe yaratan ve ölümlere neden olan Domuz Gribi, Türkiye’de de yılın en önemli gündem başlıklarından biriydi. Konu gazete, dergi, TV kanalı ve haber sitelerinde 81 bin 708 habere konu edildi.
Türkiye-Ermenistan ilişkileri
Türkiye-Ermenistan ilişkileriyle ilgili gelişmeler, 2009 yılının en önemli gündem başlıkları arasında yerini aldı. Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde tarihi bir adım olarak tanımlanan süreç, özellikle Türkiye-Ermenistan arasında oynanan dostluk maçı ve Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan-Abdullah Gül görüşmesi ile dikkatleri üzerine çekti.
Küresel ısınma ve iklim değişikliği
Tüm dünya ülkelerinde endişeyle izlenen küresel ısınma ve iklim değişikliği, ülkemizin de en önemli gündem başlıklarından biriydi. Küresel ısınma ve iklim değişikliği, yıl boyunca 28 bin 608 habere konu oldu.
Muhsin Yazıcıoğlu’nun vefatı
Büyük Birlik Partisi (BBP) Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu'nu, seçim çalışmaları için Kahramanmaraş'tan Yozgat'a götüren helikopterin düşmesi ve kazada helikopterde bulunan herkesin hayatını kaybetmesi, başta siyaset dünyası olmak üzere tüm ülkede derin bir üzüntüyle karşılandı. Yazıcıoğlu, yıl toplamında 27 bin 562 habere konu oldu.
Türban ve başörtü haberleri
Yılın en önemli gündem maddelerinden bir diğeri, “türban ve başörtüsü” meselesiydi. 2008 yılının en çok konuşulan konuları arasında üst sıralarda yer bulan “türban ve başörtü” meselesi, 2009’da ise gündem yoğunluğu nedeniyle popülaritesini kaybetti. Yıl toplamında 24 bin 623 haberde bahsi geçen konuya ilgi önceki yıla oranla % 78,5 düşüş gösterdi.
Deniz Feneri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği
Dernek hakkında açılan dava ve davayla ilgili gelişmeler, yıl boyunca gündemdeydi. Deniz Feneri, medyada 19 bin 925 habere konu oldu.
ÇYDD – Türkan Saylan’ın vefatı
Eğitime verdiği destekler ile örnek olan ve Türk halkının sevgisini kazanan ÇYDD Derneği Başkanı Türkan Saylan’ın, önce Ergenekon Davası’na adının karışması ardından da uzun zamandır devam eden hastalığına yenik düşmesi, tüm sevenlerini üzüntüye boğdu. Saylan, yıl toplamında 15 bin 32 habere konu oldu.
Kesik baş cinayeti
2009 yılının en çok konuşulan olaylarından bir diğeri Münevver Karabulut cinayetiydi. Hayyam Garipoğlu’nun yeğeni Cem Garipoğlu’nun işlediği cinayet, aylarca medyanın en fazla yer verdiği konular arasında üst sıralarda yerini aldı. Bugüne kadar Türkiye’de en geniş yankı bulan cinayetlerden biri olan “kesik baş cinayeti,” yıl toplamında 10 bin 742 habere konu oldu.
Mardin katliamı, ülkeyi yasa boğarken, koruculuk sistemi de yeniden mercek altına alındı
2009 yılının en çok konuşulan konularından bir diğeri ise Mardin'in Bilge köyünde, düğün evinin basılmasıyla ortaya çıkan katliam oldu. 44 kişinin ölümüyle sonuçlanan ve Güneydoğu tarihinin en büyük töre saldırısı olarak kayda geçen olay, Türkiye’de olduğu kadar dünyada da büyük bir şaşkınlık ve üzüntüyle karşılandı.
Yılın en çok öne çıkan diğer gelişmeleri;
- 2007 yılında hayatımıza giren Facebook, yılın en popüler sosyal paylaşım ağı oldu. Facebook, medyada 20 bin 263 habere konu edildi.
- Yılın en çok konuşulan teknolojisi 3G, Türkiye’ye hızlı bir giriş yaptı. 3G teknolojisi, 14 bin 519 haberde yer buldu.
- Dünyaca ünlü pop yıldızı Michael Jackson’ın, ani kalp rahatsızlığı nedeniyle yaşamını kaybetmesi yılın önemli gelişmeleri arasında sayıldı. Ölüm haberine Türk medyasında da yoğun yer verilen Jackson, toplam 12 bin 23 haberde yer aldı.
- Yılın en çok konuşulan sanat etkinliği ise 8 bini aşkın habere konu olan Altın Portakal Film Festivali oldu.
- Eurovision’da Türkiye’yi Hadise temsil etti.
- 2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti çerçevesinde yapılan çalışmalar ve yaşanan polemikler, yılın en çok konuşulan konularından biriydi.
- Kapalı alanlarda sigara içme yasağı yıla damgasını vuran konu başlıkları arasında yerini aldı.
- 29 yıl aradan sonra 1 Mayıs’ın resmi tatil ilan edilmesi, ardından yaşanan sıcak gelişmeler, yılın önemli başlıkları arasındaydı. 1 Mayıs, yıl boyunca 6 bin 496 habere konu edildi.
- 17 Ağustos depreminden sonra Türkiye’nin en büyük felaketi olarak nitelendirilen sel felaketi birçok kişinin ölümüyle gündeme damgasını vurdu.
- Geçtiğimiz yılın önemli gündem maddelerinden biri de Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar konusuydu.
2009 YILINDA SİYASET GÜNDEMİ
Medya Takip Merkezi’nin (MTM), 2009 yılını kapsayan medya raporuna göre, yılın en çok konuşulan partisi, AKP oldu. Kapatılma davası, Ermenistan Protokolü, Kürt açılımı, Ergenekon Davası, PKK terör örgütüne dair çeşitli açıklamalarla gündemde kalan AKP, yıl boyunca gazete, dergi, TV kanalı ve haber siteleri toplamında 379 bin 66 habere konu edildi. Basından büyük ilgi gören ve haber sayısı önceki yıla göre % 7 artan AKP’nin yıl boyunca ekranda kalma süresi ise 6 bin 291 saat (262 gün) oldu.
CHP’ye ilgi önceki yıla göre arttı
MTM’nin hazırladığı “yılın medya gündemi” raporu sonuçlarına göre; 2009 yılının toplamında medyada en fazla yer bulan ikinci parti CHP oldu. Ana muhalefet parti, iktidara yönelik çeşitli eleştirileriyle sıkça gündemde kaldı. 2008 yılına göre haber sayısı % 60’a yakın artış gösteren parti, yıl boyunca toplam 325 bin 748 habere konu edildi. Medyatik partinin ekranlarda kalma süresi ise 4 bin 479 saatti.
MHP’deki toplu istifa yıla damgasını vurdu
58 MHP'linin Temmuz ayında partiden istifa etmesi, geçtiğimiz yıl siyaset dünyasının önemli gelişmeleri arasındaydı. Kürt açılımına dair muhalif yaklaşımları ve dikkat çekici televizyon reklamlarıyla ilgi odağı olan parti, geçtiğimiz yılın en popüler üçüncü partisi oldu. Haber sayısı önceki yıla göre % 50 artış gösteren parti, 2009’da toplam 130 bin 148 habere konu edildi.
Kapatılan 25. parti DTP, Türk siyaset tarihine damgasını vurdu
MTM’nin aynı araştırma sonuçlarına göre; 2009 yılının en çok konuşulan bir diğer siyasi partisi, DTP oldu. Yıl boyunca, PKK terör örgütüyle olan işbirliğine dair çeşitli haberlerle gündeme gelen DTP, eve dönüş yapan teröristlere hazırladığı karşılama töreniyle de medyanın ilgisini üzerine çekti. Çeşitli kesimler tarafından ağır suçlamalarla karşılaşan ve medya yansımaları günden güne artış gösteren DTP, yıl sonunda, “devletin, milletin bölünmez bütünlüğüne aykırı nitelikteki fiillerin işlendiği” gerekçesiyle kapatıldı. Önceki yıla göre haber sayısı iki katına çıkan ve Türk siyaset tarihine damgasını vuran parti, 128 bin 615 habere konu oldu.
| 2009 YILININ EN ÇOK KONUŞULAN PARTİLERİ | ||
| No | Parti Adı | Haber Adedi |
| 1 | AKP | 379.066 |
| 2 | CHP | 325.748 |
| 3 | MHP | 130.148 |
| 4 | DTP | 128.615 |
| 5 | Saadet Partisi | 39.405 |
| MTM'nin 2009 yılında, 1700'ü aşkın gazete, dergi, TV kanalı ve haber sitesinde yaptığı medya takip sonuçlarından derlenmiştir. | ||
Erdoğan, zirvedeki yerini korudu
2009’un en çok konuşulan siyaset adamı, geçtiğimiz yılın da birincisi, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan oldu. Yazılı, görsel ve elektronik basın toplamında 429 bin 251 habere konu edilen Erdoğan, Türkiye’deki tüm isimler arasından, medyada en fazla yer bulan ilk isimdi. Yaptığı her konuşma basın tarafından büyük bir ilgiyle takip edilen Erdoğan; Kürt açılımı, Ermeni sorunu, irtica ile mücadele eylem planı, Davos Zirvesi’ndeki sert çıkışı başta olmak üzere, yıl boyunca, çeşitli konularla gündemdeki yerini korudu. Erdoğan’ın ekranda kalma süresi ise 5 bin 860 saat oldu.
| 2009 YILININ EN ÇOK KONUŞULAN SİYASET ADAMLARI | ||
| No | Siyaset Adamı | Haber Adedi |
| 1 | Recep Tayyip Erdoğan | 429.251 |
| 2 | Abdullah Gül | 179.227 |
| 3 | Deniz Baykal | 116.198 |
| 4 | Devlet Bahçeli | 55.639 |
| 5 | Beşir Atalay | 51.813 |
| 6 | Ahmet Davutoğlu | 40.251 |
| 7 | Ahmet Türk | 40.234 |
| 8 | Mehmet Ali Şahin | 37.814 |
| 9 | Ali Babacan | 35.041 |
| 10 | Kemal Kılıçdaroğlu | 34.851 |
| MTM'nin 2009 yılında, 1700'ü aşkın gazete, dergi, TV kanalı ve haber sitesinde yaptığı medya takip sonuçlarından derlenmiştir. | ||
MTM’nin aynı araştırma verilerine göre, yılın en çok konuşulan diğer bir siyaset adamı, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül oldu. Türk-Ermeni ilişkileri ve Demokratik Açılım konularında attığı adımlar ve yaptığı açıklamalar başta olmak üzere çeşitli konularla gündemde yer bulan Gül’ün, toplam 179 bin 227 haberde bahsi geçti.
Deniz Baykal, muhalif tavrıyla gündemdeydi…
Yılın en çok konuşulan üçüncü siyaset adamı ise ana muhalefet parti lideri Deniz Baykal oldu. İktidar partinin attığı her adımı sert bir dille eleştirmesi ve özellikle Deniz Feneri davasındaki sıkı takibiyle dikkatleri çeken Baykal, telekulak skandalıyla da medyada sıkça boy gösterdi. Yıl toplamında 116 bin 198 haberde yer bulan Deniz Baykal’a, televizyon ekranları ise 1.945 saat yer ayırdı.
Devlet Bahçeli, medyada en çok yer alan bir diğer siyaset adamı oldu. Kürt açılımının ülkeyi böleceğine dair açıklamalarıyla sıkça gündeme gelen Bahçeli, 55 bin 639 haber ve yazıda yer aldı.
Başbakan eski yardımcısı Ahmet Davutoğlu’nun Dış İşleri Bakanlığı görevine getirilmesi, yılın önemli gelişmeleri arasında yerini alırken, DTP eski genel başkanı Ahmet Türk ise yılın en popüler yüzlerinden biri olarak kayda geçti.
Dikkat çekici açıklamaları ve sert muhalefeti ile dikkat çeken Kemal Kılıçdaroğlu, yılın yıldızı en parlak siyasetçilerinden biri oldu. Kadir Topbaş’la girdiği tartışmalar nedeniyle de ilgiyi üzerine toplayan Kılıçdaroğlu, yıl boyunca 34 bin 851 haberde yer aldı.
2009 YILI EKONOMİ GÜNDEMİ
2009 yılında ekonomi dünyasına damgasını vuran gelişmeler, firmalar, markalar ve isimleri mercek altına alan Medya Takip Merkezi’nin (MTM), 1700’ü aşkın gazete, dergi, TV kanalı ve haber sitesini kapsayan araştırmasının sonucuna göre, yılın en çok konuşulan konusu “ekonomik kriz” oldu. Global ekonomik kriz; pek çok firmanın kapanması, işsizliğin artması ve yaşam kalitesinin düşmesiyle etkisini hem dünya ülkelerinde hem Türkiye’de yoğun olarak hissettirdi. Ekonomik krizin etkilerini azaltmak için bazı sektörlerde yapılan KDV ve ÖTV indirimleri, ekonomiyi biraz canlandırdı. Ekonomik kriz, yıl boyunca 253 bin 458 haberle, medyanın en çok işlediği ilk konu başlığıydı. Konuya televizyon ekranlarında, 2 bin 453 saat yer ayrıldı.
Ekonomi dünyasını en çok hareketlendiren bir diğer gelişme ise, IMF ve Dünya Bankası’nın, İstanbul’da yaptığı yıllık toplantısıydı. Ara ara gerilen Türkiye-IMF ilişkileri, yıl boyunca medyanın yakın takibindeydi.
Ekonomi dünyasını hareketlendiren teknoloji: 3G
Uzun süredir merakla beklenen 3G teknolojisinin ülkemizde de hayata geçmesi, yılın en önemli gelişmelerinden biriydi. GSM operatörlerinin reklam kampanyaları, kamuoyu sözcülerinin açıklamaları ve sağladığı özelliklerle tüketicilerin de ilgisini kazanan 3G teknolojisi, yıl boyunca toplam 14 bin 519 haber ve yazıda yer aldı.
Davos Zirvesi’nde Erdoğan’dan sert çıkış…
28 Ocak-1 Şubat 2009 arasında, İsviçre'nin Davos kasabasında yapılan ve "son 40 yılın en önemli ekonomik zirvesi" olarak nitelendirilen Davos Zirvesi, yılın önemli konularından biriydi. Başkan Erdoğan’ın zirvedeki sert çıkışı ve “daha da Davos’a gelmem” sözleri, zirveye ilgiyi zirveye çıkardı. Konuyla ilgili olarak yıl toplamında 9 bin 772 haber yayınlandı.
2009 yılının en çok konuşulan markaları: THY, Turkcell, Türk Telekom…
MTM’nin, ekonomi dünyasının en çok konuşulan markalarını da araştırdığı rapora göre, yılın en medyatik markası Türk Hava Yolları oldu. Krize rağmen en hızlı büyüyen ve Avrupa’nın en çok yolcu taşıyan dördüncü havayolu şirketi olan THY, Türk Standartları Entitüsü'nden (TSE) kalite belgesi alması nedeniyle de medyadan yakın ilgi gördü. THY, medyada toplam 41 bin 783 haber ve yazıda yer aldı.
Yılın en çok haber olan ikinci markası, Turkcell’di. Değer yaratan iletişim şirketleri arasında uluslararası sıralamada yer alan Turkcell, sosyal sorumluluk çalışmalarıyla da dikkatleri üzerine çekti. 3G teknolojine dair çeşitli haberler ve kampanya duyurularıyla adından sıkça söz ettiren marka, yıl boyunca medyanın yakın markajındaydı. Turkcell, yıl boyunca 26 bin 910 habere konu edildi.
Capital dergisi ile İngiliz marka değerleme şirketi Brand Finance işbirliğiyle yürütülen "Türkiye'nin En Değerli Markaları" araştırmasında, 2009 yılının birincisi seçilen Türk Telekom, medyanın yakın takibinde olan üçüncü markaydı. Eğitim alanındaki projesi Türk Telekom Okulları ve çevre alanındaki E-Fatura Ormanları projesine, 8. Altın Pusula Ödülleri’nde TÜHİD tarafından verilen “eğitim ve çevre alanında en başarılı kurumsal sosyal sorumluluk ödülleri”ni alan Türk Telekom, yıl boyunca 24 bin 322 haber ve yazıya konu oldu.
